بررسی معنای منتقل شده به مخاطب در تحقق مفهوم غیبت

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ سطح چهار حوزۀ علمیۀ قم و کارشناسی ارشد دانشگاه تهران

2 استاد سطوح عالی حوزۀ علمیۀ قم، استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و عضو انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزۀ علمیه قم

doi
10.71660/aqojap.2024.2310-1659
چکیده

قالب و محتوای انتقالی به مخاطب در صورت داشتن شرایطی، موجب تحقق موضوع غیبت می‌شود. با توجه به خاستگاه عناصر مفهوم غیبت، این نتیجه حاصل می‌شود که شرط اصلی و اولی این است که این محتوا در قالب بدگویی به مخاطب منتقل شود؛ چرا که تنها بدگویی است که اقتضای تنقیص و کراهت شأنی و عرفی فرد غایب را دارد. بدگویی به دو شاخه عیب ‌گویی و گفتن مطالب عادی با الفاظ منفی و مشعر به ذم، تقسیم می‌شود. در عیب‌ گویی، معیار، عرف و شرع است نه شخص. موجود بودن یا نبودن عیب و مستور بودن یا ظاهر بودن عیب در تحقق مفهوم غیبت تاثیر ندارد؛ چرا که همه این موارد مصداق بدگویی است که در تحقق غیبت کافی است. بیان عیب گذشته و آینده در صورتی که عیبی را فی الحال متوجه فرد غایب کند، محقق مفهوم غیبت است و عیب‌گویی از منتسبین فرد غایب نیز زمانی‌که به او برگردد موجب تحقق غیبت می‌شود.