بازنمایی انواع هویت قومی در رسانه های قومی (مطالعه موردی: آذربایجان ایران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه جامعهشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد گروه جامعهشناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
امروزه مسائل قومی به موضوعی لاینحل بدل شدهاند. بخش مهمی از این ناکارآمدی به چگونگی مدیریت اقوام که آن هم ملهم از مطالعات قومی است، برمی گردد. پژوهش حاضر با هدف ارائه تصویری واقعی از تحولات هویتی در میدان قومی آذربایجانِ ایران سعی دارد به این سوال پاسخ دهد که آیا هویتطلبی قومی از الگوی ثابتی تبعیت میکند؟ یا چندگانه است؟ به همین منظور با اتخاذ رویکرد بازنمایی به تحلیل گفتمانهای رایج در رسانههای قومی پرداخت شد. روش مورد استفاده در این پژوهش تحلیل محتوای کیفی از نوع قراردادی (متعارف) و ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه نیمهاستاندارد میباشد. جامعه آماری رسانههای قومی و روش نمونهگیری از نوع نظری میباشد. یافتههای تحقیق نشان میدهد با انواع هویتهای قومی در منطقه آذربایجان مواجه هستیم. وارونگی هویتی، ایرانگرایی سرزمینی، جهانگرایی، قومیتگرایی قانونی، فدرالیسم قومی، استقلالطلبی، الحاقگرایی و تورانگرایی مهمترین گفتمانهای قومی هستند که از جانب رسانههای قومی اشاعه مییابند. چنین واقعیتی بازنگری جدی در ابزارهای سنجش قومیتگرایی را میطلبد؛ امری که در سایه تشابهانگاری قومیتها نادیده انگاشته میشود.