بررسی نقش قاعدهی درأ در کیفر زدایی از متهم از منظر فقه تربیتی
نویسندگان
1 استاد درس خارج فقه، حوزۀ علمیه قم، قم، ایران.
2 گروه فقه و حقوق قضایی، دانشکده آموزش عالی فقه، جامعة المصطفی(ص) العالمیة، قم، ایران.
3 گروه فقه و حقوق قضایی، دانشکده آموزش عالی فقه، جامعة المصطفی(ص) العالمیة، قم، ایران.
doi
10.71660/aqojap.2025.11171198677چکیده
قاعده درأ از قواعد فقهی معروفی است که در ابواب مختلف فقهی مورد استناد فقیهان قرار گرفته است. این قاعده برای کیفر زدایی از متهم در باب حدود تشریع شده است؛ موضوع قاعده درء این است که هرگاه در انتساب جرم به متهم شک و تردیدی پدید آید، با استناد به قاعده درأ، کیفر از متهم رفع اتهام می شود؛ منظور از درأ حد، دفع کردن و ساقط کردن و عدم اجرای آن است.بر این اساس قاعده درء، قاعدهای کلی شامل فروعات متعدد برای ساقط کردن و عدم اجرای حکم مجرمانه در محل شبهه است.تحقیق حاضر بر اساس روش تحقیق تحلیلی- توصیفی و مبتنی بر مطالعهی کتابخانهای این موضوع را مورد بررسی قرار داده است؛ نتایج تحقیق نشان میدهد که کیفر زدایی از متهم بواسطه قاعده درأ با حرمت سوء ظن هم پوشانی دارد؛ زیرا ادله قاعده درأ و حرمت سوء ظن، مردم را از ایراد اتهام و سوء ظن به دیگران به صرف شک و گمان برحذر می دارد.