تحلیل ماهیت و قلمرو قراردادی شدن آیین دادرسی کیفری در حقوق ایران
نویسندگان
1 دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان،ایران
2 استادیار و عضو هیات علمی حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
doi
10.30495/alr.2020.678260چکیده
رویکرد سنتی حقوق کیفری به دلایل متعدد حقوقی، جرم شناسانه، مدیریتی و غیره با تغییرهای بنیادین مواجه شده است. قراردادی شدن حقوق کیفری از اصلیترین این تغییرها است که بر اساس آن اراده یکی از طرفین دعوای کیفری یعنی بزهدیده به رسمیت شناخته شده و با قائل شدن نقش فعال و پویا برای وی در صورت احراز شرایطی در فرایند تعیین سرنوشت دعوای کیفری مداخله نمایند. حمایت از بزهدیده یکی از اصلیترین هدف عدالت کیفری به شمار میآید. در این میان قراردادی شدن حقوق کیفری با قائل شدن نقش فعال برای بزهدیده در فرآیند کیفری، در تحقق هدف عدالت کیفری جایگاه ویژهای دارد. بر این اساس نقش بزهدیده در ادامه یا توقف دعوای کیفری، چگونگی اجرای پاسخها اثرگذار است. این راهبرد در سراسر فرآیند کیفری دارای جلوههای گوناگونی است که نقش بزهدیده در آنها نمایان است. در حقوق ایران هم میتوان رد پای قراردادی شدن را در قوانین و مقررات کیفری مشاهده نمود و در واقع، برخی جلوههای تحقق عدالت توافقی در قوانین و مقررات کیفری از جمله قانون مجازات اسلامی و قانون آیین دادرسی کیفری وجود دارد،