ماهیت شناسی و مصادیق احصان در فقه امامیه و اهل سنت
نویسندگان
1 گروه معارف اسلامی، واحد قم، دانشگاه ازاد اسلامی ، قم، ایران.
doi
چکیده
هدف از این پژوهش آن است که ماهیت، ملاک ها، مصادیق، معیارها و مناط های فقهی موضوع احصان از دیدگاه فقه امامیه و اهل سنت مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. یکی از مباحث چالش برانگیز «فقه الحدود» موضوع احصان می باشد. اگر چه فقیهان در باره آن احکامی را بیان کرده اند، ولی در مصادیق آن ابهام های فراوانی به چشم می خورد. به ویژه که امروزه با توجه به گستردگی جوامع و پیچیدگی های روابط مردم و تغییر سبک زندگی و ابداع وسایل حمل و نقل سریع، ابهام هایی در باره مصادیق احصان به وجود آمده است که پرداختن به آن را بایسته تر می نماید. موضوع احصان ابعاد کمتر شناخته شده ای دارد و مصادیق آن در کتاب های فقهی به روشنی بیان نگردیده است. در مورد مصادیق احصان ابهام های بسیاری وجود دارد که بایسته بررسی است. رفع این ابهام بستگی به این دارد که معیار و مناط در صدق احصان چه متغییر هایی است بنابراین پرسش اصلی عبارت است از «ماهیت و مصادیق احصان در فقه امامیه و اهل سنت چیست؟». از منظر فقه «محصن» عبارت است از هر شخصی که آزاد، بالغ و عاقل باشد و همسری به موجب عقد ازدواج داشته باشد و نزدیکی محقّق شده باشد همچنین از منظر فقه؛ مسافرت، حیض و نفاس، حبس، بیماریهای واگیر و مقاربتی، نشوز زوجه، وجود مانع در دستگاه تناسلی از عوامل زائل کننده «احصان» می باشد. مردی که همسر او قَرَن می باشد، محصن نیست و در صورت ارتکاب زنا، زنای محصنه محسوب نمی گردد. عنن یکی از موانع مباشرت و نزدیکی با همسر است و در نتیجه شرط تمکن از نزدیکی با همسر که در تحقق احصان معتبر است از بین می رود و در نتیجه همسر عنین در صورت ارتکاب زنا محصنه محسوب نمی گردد. رتَق (بسته بودن راه آمیزش) مانع تحقق احصان برای زوج می گردد و در صورت ارتکاب زنا توسط زوج، زنای محصن محسوب نمیگردد.روش پژوهش توصیفی تحلیلی و بر اساس مطالعات کتابخانه ای است.