تنوع صفات کمّی و کیفی توده‌های بومی شنبلیله ایران در منطقه هشترود

نویسندگان

1 عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران

2 گروه علوم باغبانی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران

doi
10.22034/aej.2018.545064
چکیده

این پژوهش به‌منظور بررسی برخی صفات کمی و کیفی پنج توده بومی شنبلیله ایران شامل توده های بومی کرمانشاه، سمنان، خاش، برازجان و اردستان در منطقه هشترود آذربایجان شرقی و در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. براساس نتایج بین توده های بومی شنبلیله از نظر صفات کمّی و کیفی نظیر روز تا گلدهی، روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته، ارتفاع اولین غلاف از سطح خاک، تعداد غلاف، تعداد شاخه فرعی، وزن هزار دانه، عملکرد ماده تر و خشک، عملکرد دانه، میزان پروتئین خام، هضم‌پذیری ماده خشک، میزان کربوهیدرات‌های محلول در آب و میزان خاکستر اختلاف‌های معنی‌داری وجود داشت. بیشترین عملکرد ماده ‌تر و عملکرد دانه متعلق به توده اردستان بود. توده بومی برازجان دارای بیشترین میزان هضم‌پذیری ماده خشک، میزان کربوهیدرات‌های محلول در آب و کمترین میزان دیواره سلولی بدون همی سلولز بوده و در مقایسه با سایر توده‌ها از کیفیت علوفه‌ای مناسب‌تری برخوردار بود. با توجه به وجود تنوع مطلوب در بین توده‌های شنبلیله از نظر صفات کمّی و کیفی، محافظت و استفاده از آنها در برنامه‌های اصلاحی به منظور تولید ارقامی با صفات زراعی مطلوب، عملکرد بیشتر و تولید علوفه با کیفیت‌ مناسب‌تر توصیه می‌گردد.