انتخابات مجلس بیست و یکم، گروههای سیاسی نوظهور و روند تحول پارلمان در ایران عصر پهلوی دوم
نویسندگان
1 استادیار تاریخ ایران دوره اسلامی، دانشگاه سید جمالالدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران. (نویسنده مسئول)
2 دکترای تاریخ ایران دوره اسلامی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22034/irs.2025.506196.1263چکیده
چکیدهانتخابات دوره بیست و یکم مجلس شورای ملی از انتخابات مهم در تاریخ پارلمان ایران است. اینانتخابات نسبت به دوره های گذشته، تفاوتهای قابل توجهی یافت. در این دوره سیاست شاه در راستایتحقق اصلاحات موردنظر آمریکا، نیازمند ورود گروههای نوظهور غربگرا به صحنه سیاسی و پارلمانایران پس از سرکوب نیروهای ملی در سال 1332 و مذهبی در سال 1342 بود. مداخلات جدید درانتخابات و تحولات انجام شده در ساختار مجلس پس از انقلاب سفید، از الزامات تشکیل مجلسیهماهنگ با دولت بود که در راستای سیاستهای جدید شاه انجام میشد و نهایتاً در سیر انتخاباتمجلس بیست و یکم بروز یافت. بنابراین، فشارهای غرب به رژیم شاه، اصلاحات ارضی، انقلاب سفید ،تغییر دولت و روی کار آمدن اسدالله علم، پیدایش احزاب و گرو ههای نوظهور از مهمترین مشخصه هایاین دوره از انتخابات مجلس بود که آن را از انتخابات مجالس پیشین متمایز میساخت. حال پژوهشحاضر در تلاش است تا با بهره گیری از روش تاریخی و تکیه بر منابع کتابخانهای و اسناد آرشیوی، بهتوصیف و تحلیل جامعۀ ایران در آستانه انتخابات بیست و یکمین دورۀ مجلس شورای ملی بپردازد وچگونگی و روند انتخابات این دورۀ از مجلس شورای ملی و عوامل مؤثر بر آن را بازکاوی نماید .یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که اعمال نفوذ همه جانبه در انتخابات مجلس بیست و یکم، برای دستیابی نیروهای جدید و تشکیل مجلسی کاملاً هماهنگ با دولت به منظور تحقق اصلاحات موردنظر شاه بوده است.