فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پایداری در نظام‌های کشت گندم به مؤلفه‌های متعددی بستگی دارد. پژوهش‌ حاضر با هدف شناخت و تحلیل مؤلفه‌های پایداری نظام کشت گندم در شهرستان گرگان انجام شد. جامعه آماری شامل کشاورزان گندمکار گرگان بود. حجم نمونه از طریق فرمول کوکران برآورد و نمونه ها به‌روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب و در نهایت 190 پرسشنامه تکمیل گردید. روایی پرسشنامه‌ از طریق صاحب‌نظران توسعه کشاورزی تأیید و پایایی گویه‌های پرسشنامه با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 806/0 به دست آمد. برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی استفاده و تجزیه و تحلیل در دو بخش توصیفی و تحلیلی انجام شد. بین متغیرهای اصلی نظیر سطح‌ زیرکشت گندم، مدیریت تلفیقی آفات و اصلاح اراضی، استفاده ‌از بذور اصلاح شده، تعداد دفعات مراجعه به مراکز ترویجی، سطح دانش کشاورزی پایدار، رضایت شغلی از کار کشاورزی، سود حاصل از کشت گندم، میزان عملکرد گندم در هکتار و مؤلفه‌های پایداری نظام کشت گندم همبستگی مثبت و معنی داری وجود داشت. در مجموع، پنج عامل اکولوژیکی- زراعی، عملیات زراعی پایدارمحور، حمایت های خدماتی- ترویجی، وضعیت اجتماعی- مشارکتی و عامل اقتصادی که مجموعاً 21 متغیر را دربرمی گرفت، حدود 74% از واریانس عوامل پایداری نظام کشت گندم در شهرستان‌ گرگان را تبیین نمود. بهبود مدیریت منابع روستایی، گسترش فعالیت‌های تعاونی و مشارکتی کشاورزی، دانش بومی کشاورزان، سیاست‌گذاری‌هایی از جانب برنامه‌ریزان ترویجی و کاهش هزینه‌های تولید در فرآیند بهره‌برداری می‌تواند نقش مؤثری در بهبود فرآیند پایدارسازی کشاورزی داشته باشد.