بررسی تأثیر تخریب انسانی بر فلور، تنوع گونه ای گیاهی در جنگل های بلوط غرب (شهرستان بانه)

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

2 عضو هیئت‌علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان

3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه

doi
چکیده

به­منظور بررسی تأثیر تخریب انسانی بر فلور و تنوع گونه­ای گیاهی، این پژوهش در سه منطقه کمتر دست‌خورده (قبرستان)، منطقه با تخریب متوسط و منطقه با تخریب شدید در سه رویشگاه یعقوب­آباد، شوی و صدبار شهرستان بانه انجام شد. ابتدا سه قطعه جنگلی با شرایط فیزیوگرافی و اکولوژیکی مشابه در هر رویشگاه انتخاب و از هر قطعه، سه نمونه دایره‌ای شکل به مساحت 1000 مترمربع (به روش ترانسکت، به فاصله 100 متر) برای برداشت اطلاعات فلورستیک انتخاب شدند. در مرکز هر نمونه، نوع و فراوانی گونه‌های درختی و درختچه­ای در یک قطعه نمونه 400 متر­مربعی برآورد شد. همچنین در این قطعه نمونه، نوع و فراوانی گونه‌های گیاهی علفی و بوته‌ای در پنج میکرو­پلات به ابعاد 5/1×5/1 متر ثبت شد. شاخص­های غنای­گونه‌ای (تعداد گونه­ها در پلات)، تنوع­گونه‌ای شانون و سیمپسون و یکنواختی شانون برای هر قطعه نمونه محاسبه شد. نتایج نشان داد که 195 گونه گیاهی در مناطق مورد مطالعه شناسایی شدند که 47 گونه فقط در منطقه کمتر دست­خورده، 25 گونه تنها در منطقه تخریب متوسط و 15 گونه انحصاراً در منطقه تخریب شدید ثبت شدند. تیره کاسنی بیشترین تعداد گونه‌های گیاهی منطقه را به­خود اختصاص داده‌اند و از نظر معیار شکل زیستی رانکایر، همی‌کریپتوفیت‌ها بیشترین و از جهت کوروتیپ، ناحیه رویشی ایران و تورانی بیشترین حضور را داشتند. بالاترین مقدار شاخص‌های غنا و تنوع گونه­ای در مناطق کمتر دست‌خورده و کمترین آن­ها در مناطق با تخریب شدید محاسبه شد.