فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران خوزستان در سال 1358 از مباحث مهم زمینه‌ساز جنگ ایران و عراق است. دولت عراق و سایر دولت‌های عربی همراه، در این بحران وارد شدند. هدف از ورود به بحران تجزیة این استان نفتی و ضمیمه آن به خاک عراق بود. عراق و دولت‌های همراه در نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی، «سازمان سیاسی خلق عرب» را ایجاد و از آن و گروه‌های همسویش پشتیبانی کردند. اقدامات خلق عرب موجب ایجاد دوگانگی و درگیری در خرّمشهر و زیاد شدن اختلافات گردید. ادامة بحران منجر به بروز درگیری‌های شدیدِ چهارشنبه 9 خرداد 1358 شد که در آن، جریان خلق عرب موقّتاً سرکوب گردید. ولی این خاتمة ماجرا نبود و پس از وقایع این روز، خلق عرب تلاش بیشتری را برای تسلط بر خوزستان و خرّمشهر انجام داد. خلق عرب پاسداری از تأمین کنندگان امنیّت خرّمشهر را به شهادت رساند و با وقایع پس از آن، همه چیز تغییر کرد و بحران خلق عرب برای همیشه پایان یافت. شیخ شبیر خاقانی تبعید گردید و مراکز پشتیبانی عراق هم تعطیل شدند. مقالة حاضر به روش توصیفی - تحلیلی با استفاده از اسناد، روزنامه‌ها و کتاب‌ها فراز و فرود بحران خوزستان در سال 1358 ش را با تکیه بر نقش عوامل داخلی و خارجی بررسی می‌نماید. پرسش اصلی این است که بحران خوزستان از شکلگیری تا پایان آن چه سیری داشت و نقش عوامل داخلی و خارجی در آن چه بود؟ به نظر میرسد نقش عوامل خارجی به ویژه دولت عراق و برخی علل محلی و منطقه‌ای در بروز بحران خوزستان تاثیرگذار بوده است.