فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهاین مقاله با بهره‌گیری از نظریه سرمایه اجتماعی رابرت پاتنام، در پی پاسخ به این پرسش است که کارکرد و جایگاه کلوپ لاینز در ایرانِ عصر پهلوی دوم را چگونه می‌توان توضیح داد؟ درحالی‌که پاتنام نهادهای داوطلبانه و مشارکت مدنی را یکی از منابع اصلی تولید سرمایه اجتماعی می‌داند، پژوهش حاضر می‌کوشد نشان دهد این نهادها می‌توانند در پیوند با قدرت کلان و مناسبات قدرت در سطح بین‌المللی، اهداف شبکه‌سازی، بسط هنجارهای همیاری و اعتمادسازی را در مناطق  مختلف جهان مانند کشورهای غرب آسیا پیش ‌برند. بنابراین، بر پایة اسناد آرشیوی، مطبوعات، و منابع دست اول، مقاله استدلال می‌کند که با توجه به الزامات سیاسی حاکم در طول جنگ سرد که در آن، جهت‌دهی افکار عمومی و بهره‌مندی از نیروهای اجتماعی فعال در جامعه به موضوعی مهم برای سیاست‌ورزی کارآمد در جهان دوبلوکی بدل شده بود، کلوپ لاینز ضمن حفظ کارکردهای سنتی سازمان‌های فراماسونری کلاسیک مانند جاسوسی و جهت‌دهی به تصمیم‌های کلان کشوری، از طریق شبکه‌سازی گسترده، بسط هنجارهای همیاری و جلب اعتماد اجتماعی، در عمل شرایط را برای سلطة فرهنگی، اجتماعی و سیاسی بلوک غرب در ایران فراهم می‌کرد. در نتیجه، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که برای درک دقیق‌تر پویایی نهادهای به اصطلاح مدنی در ایران عصر پهلوی دوم، باید هم‌زمان به ساختار سیاسی حاکم بر روابط بین‌الملل و اقتضائات اجتماعی و سیاسی حاکم بر جامعه توجه داشت.