تاثیر تنش شوری بر توراث و نحوه عمل ژنها در برخی از صفات فیزیولوژی در گیاه جو (Hordeum vulgare L.)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اردبیل اردبیل، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
4 Department of agronomy and plant breeding, Islamic Azad University, Tabriz branch, Tabriz, Iran
doi
چکیده
به منظور تعیین وراثتپذیری برخی صفات فیزیولوژیک تحت تنش شوری در ارقام جو، یک تلاقی دی الل 7×7 یکطرفه در سال 1396-1395 در دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل انجام شد. بذور F1 حاصل به همراه والدین در یک آزمایش گلدانی در گلخانه و در شرایط بدون تنش (شاهد) و تنش شوری 8 و 12 دسی زیمنس بر متر کاشت گردیدند. بعد از اعمال تنش شوری، صفات کلروفیل برگ، پارامترهای فلورسانس کلروفیل و هدایت روزنهای اندازهگیری شدند. وراثتپذیری خصوصی صفات از 16/0 تا 54/0 متغیر بود، در حالیکه وراثتپذیری عمومی صفات بالا بوده و از 70/0 تا 87/0 متغیر بود. درجه متوسط غالبیت در تمام موارد بزرگتر از یک بود که حاکی از کنترل صفات توسط اثرات فوق غالبیت است. ضریب همبستگی بین میانگین والدین و جهت غالبیت است نشان داد در صفت هدایت روزنهای اللهای غالب باعث افزایش مقدار صفات مذکور میشوند. در حالیکه در بقیه صفات چنین رابطهای مشاهده نگردید. بر اساس اثرات قابلیت ترکیب عمومی (GCA) میتوان نتیجه گرفت والدین افضل، ریحان و صحرا اللهای مطلوبی برای هدایت روزنهای دارند. ارقام افضل، نصرت، و یوسف اللهای مطلوبی برای محتوی کلروفیل داشتند و ارقام افضل، نصرت، والفجر و کویر اللهای مناسبی برای فلورسانس کلروفیل دارا بودند. با توجه به اینکه هدایت روزنهای در بین صفات بیشترین وراثتپذیری خصوصی را داشته و با توجه به سرعت بالای غربالگری توسط دستگاههای هدایتسنج و توان عملیاتی بالا، میتوان از این صفت در گزینش تحمل به شوری در نسلهای اولیه اصلاحی جو استفاده کرد.
