استثنائات اصل صلاحیت سرزمینی دررسیدگی به جرائم اتباع بیگانه در ایران با عنایت به قانون مجازات اسلامی 1392
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. رایانامه: tavassoli@ase.ui.ac.ir
doi
10.30495/alr.2021.1945693.2221چکیده
زمینه و هدف: حضور اتباع بیگانه در ایران تحت عناوینی مانند مسافر، دیپلمات، پناهنده، مهاجر، آواره و ارتکاب جرائم توسط بعضی از آنان در قلمرو ایران که در سالهای اخیر نمود بیشتری یافته، این سؤال را مطرح میسازد که چگونه اصل صلاحیت سرزمینی که در ماده 3 قانون مجازات اسلامی تصریحشده را در مورد این افراد اعمال نمود و آیا میتوان استثنائاتی را بر آن وارد نمود؟ بر اساس ماده اخیر قوانین جزایی درباره کلیه کسانی که در قلمرو حاکمیت زمینی، دریایی و هوایی جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم میشوند اعمال میشود... طبق این ماده قانونی صلاحیت دادگاههای جزائی محدود به حدود یک کشور بوده و دادگاهها به تمام جرائمی که در یک کشور وقوع یابد، صلاحیت رسیدگی دارند؛ اعم از اینکه ارتکاب جرم توسط یکی از اتباع آن کشور و یا از اتباع کشورهای دیگر واقع شده باشد. روش: مطالعات در این پژوهش بهصورت کتابخانهای و بر اساس روش توصیفی- تحلیلی به طبع قلم تقریر یافته است. یافتهها و نتایج: اجرای اصل مقرر در قانون مجازات اسلامی در عمل با استثنائاتی روبهرو است. ازجمله این استثناءها میتوان به مصونبودن دیپلماتهای خارجی از قوانین کیفری ایران، ارتکاب جرائم بینالمللی توسط خارجیان در ایران و دارا بودن شرایط استرداد مجرمین در مورد مجرمی که در ایران در حال محاکمه است و… اشاره نمود. تحقیق اخیر چگونگی برخورد نظام کیفری کشور ایران با ارتکاب جرم فرد تبعه خارجه را بررسی و مشخص مینماید، نظام کیفری ایران هماهنگ با تحولات جامعه جهانی در زمینه برخورد با جرائم بیگانگان در قلمرو خود عمل میکند.