فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهدر روند پیروزی انقلاب اسلامی ایران، عوامل متعددی در بسیج مردمی و جهت‌دهی به کنش‌های اجتماعی و سیاسی اقشار مختلف جامعه نقش داشتند. یکی از نیروهای تأثیرگذار در این فرایند، رهبران دینی محلی بودند که با بهره‌گیری از پایگاه مذهبی، قومی و اجتماعی خود، توانستند در سازماندهی و همسویی جوامع محلی با انقلاب اسلامی ایفای نقش کنند. این مقاله با تمرکز بر نقش آیت‌الله ملک‌حسینی، به‌عنوان یکی از شخصیت‌های برجسته روحانی در استان کهگیلویه و بویراحمد، تلاش دارد چگونگی تأثیرگذاری وی بر جهت‌گیری سیاسی و دینی عشایر این منطقه را تبیین کند. پرسش اصلی مقاله آن است که رهبری دینی آیت‌الله ملک‌حسینی چگونه بر مشارکت عشایر کهگیلویه و بویراحمد در انقلاب اسلامی تأثیر گذاشت؟ مقاله با بهره‌گیری از روش تحلیل تاریخی- اجتماعی، و براساس منابع شفاهی، اسناد تاریخی، و خاطرات انقلابیون محلی، نشان می‌دهد که آیت‌الله ملک‌حسینی با برخورداری از مشروعیت مذهبی، خاستگاه ایلی و تسلط بر شبکه‌های سنتی قدرت در میان عشایر، توانست به‌مثابه حلقه‌ واسط میان رهبری انقلاب و اقوام محلی عمل کند. وی با سخنرانی‌ها، ارتباط با علمای انقلابی، و مواجهه با نیروهای امنیتی پهلوی، نقش محوری در آگاهی‌بخشی، بسیج نیروها و دفاع از ارزش‌های دینی در سطح بومی ایفا کرد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که رهبری دینی و سیاسی ملک‌حسینی یکی از عوامل اصلی پیوند ایلات کهگیلویه و بویراحمد با گفتمان انقلاب اسلامی بود؛ پیوندی که پس از انقلاب نیز استمرار یافت و در تثبیت ساختار جمهوری اسلامی در مناطق عشایری نقش مؤثری داشت.