فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل گفتمان انتقادی یکی از رویکردهای نو در تحلیل متن است که بر تقابل ورابطه بین جامعه و قدرت تمرکز دارد.تحليل گفتمان انتقادی اغلب بخشی جدایی ناپذیر از بافت اجتماعی است علاوه براینکه به افشای روابط قدرت و ایدئولوژی های زیربنایی زمینه های اجتماعی اهتمام دارد. رویکرد ون لیوون یکی از گرایش‌های تحلیل گفتمان انتقادی تلقی می‌شود، که بر بازنمایی کنشگران اجتماعی براساس مؤلفه‌های اجتماعی- معنایی تکیه دارد. هدف این تحقیق بررسی برخی از رمان‌های خلیل حسن خلیل بر اساس رویکرد ون لیوون است تا مشخص شود این رمان‌نویس چگونه کنشگران اجتماعی را در دوران تنش زایی که مصر از سر گذرانده است، به تصویر می‌کشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نحوه بازنمایی کنشگران اجتماعی در رمان‌های خلیل حسن خلیل هدفمند و متاثر از دیدگاه‌های اجتماعی و فکری وی است.تولید کننده گفتمان از انواع مؤلفه‌های اجتماعی- معنایی الگوی ون لیوون برای به تصویر کشیدن کنشگران اجتماعی در گفتمان خود استفاده کرده،اما مؤلفه‌های مبتنی بر اظهار مانند نام‌گذاری، لقب دهی، پیوند،تفکیک ونوع ارجاعی در گفتمان او رایج‌تر است تا جایی که نشان دهنده صراحت او در بازنمایی کنشگران اجتماعی است. در این راستا، صاحبان قدرت به عنوان کسانی که به طبقات پایین جامعه ظلم می کنند به صورت منفی بازنمایی می شوند و فقرای به حاشیه رانده شده نیز به عنوان کسانی که با بی عدالتی مبارزه کردند،به صورت مثبت بازنمایی می شوند. همچنین این گفتمان عناصری چون منفعل سازی، طبقه‌بندی، دلالت ضمنی، انتزاعی کردن، عینی کردن و سایر مؤلفه‌ها را نیز شامل می شود.