فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه علف‏چشمه، از جنبه‌های دارویی و تغذیه‌ای دارای اهمیت خاصی است‌، دارای انواع ویتامین‌ها، املاح مختلف، کربوهیدرات‌ها و متابولیت دارویی گلیکوزینولات که نقش مؤثری در درمان سرطان دارد. این پژوهش با هدف بهینه‌سازی تکثیر درون شیشه‌ای گیاه علف‌چشمه و در نهایت تولید یکی از انواع گلیکوزینولات‌ها (آلیل‌تیوسیانات) انجام شد. آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه آزمایش جداگانه (جوانه‌زنی بذر، پرآوری و ریشه‌زایی) با سه تکرار انجام شد. تیمارهای جوانه‌زنی شامل: دما (5، 10، 15 و 25 درجه سانتی‌گراد) و زمان (صفر، 7، 14، 21 و 28 روز)؛ تیمار تنظیم کننده‌های رشدی جهت پرآوری شامل: ترکیبات (BA و NAA)، (NAA و TDZ) و (NAA و Kin) که BA، TDZ و Kin با غلظت‌های 0، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر و تنظیم کننده رشد NAA با غلظت‌های 0، 01/0، 02/0 و 04/0 میلی‌گرم در لیتر و تیمارهای آزمایش ریشه‌زایی شامل IBA با غلظت 0، 25/0 و 5/0 میلی‌گرم در لیتر بود. پس از اتمام دوره پرآوری و ثبت صفات مربوطه، از ریزنمونه برگ گیاهان درون شیشه؛ کالوس تولید شد و در نهایت به منظور بررسی قابلیت دارویی کالو‌س‌های به دست آمده میزان تولید آلیل‌ایزوتیوسیانات (Allyl isothiocyanate) با استفاده از دستگاه HPLC اندازه‎گیری شد. سرعت جوانه‌زنی با گذشت زمان، با افزایش دما (به‌ویژه دمای 15 درجه سانتی‌گراد)، افزایش یافت. در آزمایشات مربوط به پرآوری، بیشترین طول گیاهچه تحت تأثیر کاربرد توأم NAA با غلظت 04/0 میلی‌گرم در لیتر و کینتین با غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر به‌دست آمد که با سایر تیمارها تفاوت معنی‌دار ایجاد نمود. بیشترین تعداد نوشاخه در تیمار BA با غلظت 2 میلی‌گرم در لیتر در ترکیب با غلظت‌ 04/0 میلی‌گرم در لیتر NAA حاصل شد. در آزمایش ریشه‌زایی، با افزایش غلظت هورمون IBA، بر تعداد و طول ریشه‌های تشکیل شده افزوده شد. در نهایت آلیل ایزوتیوسیانات با موفقیت در کالوس تولید شد.