فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر در تلاش است تا با استفاده از روش تحلیلی توصیفی و با تکیه بر نظریۀ نشانه¬شناسی تئو ون لیوون، قصیدۀ "مقتل بزرجمهر" از خلیل مطران را مورد بررسی قرار دهد؛شاعر در قصیدۀ پیش رو،چارچوب کلی تاریخی را حفظ کرده است اما با توجه به اهداف خود،تغییراتی را در موضوع و ساختار فنی ایجاد کرده است؛قصیدۀ حاضر نمایانگر ایستادگی دربرابر استبداد عثمانی¬ها می¬باشد و جنبۀ سیاسی و اجتماعی در این شعر،شاعر را تشویق می¬کرده تا صدای خویش را همراه مبارزان دیگر بالا ببرد و مردم را به آزادی و مقاومت دعوت کند؛براین اساس مطران ایدئولوژی¬های پنهان را در قالب ساختارهای زبانی بازنمایی می¬کند،که در این میان اسلوب حذف و اظهار،تعیین نوع اشاره، نام¬گذاری،طبقه بندی و هماهنگی کارکرد آشکارتری دارند. پس از بررسی¬های به عمل آمده مشخص شد که شاعر هنگامی که از مردم ستم¬دیدۀ ستم¬پذیر سخن می¬گوید اسلوب حذف،و هنگامی که سخن از سلطه و استبداد است اسلوب اظهار را به کار می¬برد،بنابراین برداشتی که مخاطب می¬کند این است که مردم در برابر استبداد تحمیلی "کسری" راه فرار ندارند،شخصیت "کسری" در قصیدۀ مطران همان سلطۀ بزرگ است که مهره¬های شطرنج را تکان می¬دهد؛سپس شاعر شخصیات¬های قصیده را با توجه به عنصر مکان، در قالب طبقات مختلف طبقه¬بندی می¬کند، به صورتی که هر طبقه نمایانگر قشر خاصی از جامعه است، و شخصیت¬ها بر اساس بهره¬ای که از سلطه دارند در ارتفاعات مختلف مکانی طبقه¬بندی می¬شوند، همچنین میان کارکرد تعابیر مقاومت و تسلیم، هماهنگی کاملی وجود دارد، به گونه¬ای که شاعر مردم را در مقابل حکومت عثمانی به آزادی دعوت می¬کند.