القا مقاومت در برابر تنش شوری با کاربرد الیسیتور زیستی و زئولیت در گیاه توت¬فرنگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه باغبانی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه علوم باغی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد، گروه زراعی باغی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 استادیار، گروه گیاهپزشکی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 استادیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران
doi
https://doi.org/10.71829/biology-2025-1194302چکیده
شوری از مهمترین عوامل محدودکننده تولید محصولات کشاورزی در جهان است. الیسیتور زیستی و زئولیت تاٌثیر بسزایی در کاهش اثرات، تنش شوری دارند. هدف از انجام این آزمایش القا مقاومت در برابر تنش شوری به همراه الیسیتور زیستی قارچ Penicillium sp. و زئولیت در توت ¬ فرنگی رقم کاماروسا میباشد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه هیدروپونیک در تربتجام انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل مخلوط بستر کشت کوکوپیت، پرلیت و زئولیت با نسبتهای 0:50:50 به عنوان (شاهد) و 25:25:50 و 35:15:50 درصد، الیسیتور قارچی شامل Penicillium sp. با غلظتهای صفر، 4000، 8000 ppm و تیمار شوری با غلظتهای صفر، 20 و 40 میلیمولار اعمال شد. با افزایش شوری تمام صفات رویشی مطالعه حاضر کاهش معنیداری از خود نشان دادند و صفت مالون دی آلدئید كه شاخصي از پراكسيداسيون ليپيدي در طي تنش ميباشد افزايش یافت. و در غلظتهای مختلف الیسیتور و بستر کشت تاثیر معنیداری مشاهده شد. بیشترین تعداد میوه و وزن خشک ریشه در محیط کشت 35% زئولیت به همراه الیسیتور 8000 ppm به دست آمد. بیشترین تعداد گل و وزن تر ریشه در بستر 25% زئولیت و الیسیتور در غلظت 8000 ppm مشاهده شد. به نظر میرسد الیسیتورها از طریق سنتز متابولیتهای ثانویه و زئولیت به علت ظرفيت تبادل كاتيوني بالا نقش مهمی در کاهش تنش شوری ایفا میکنند. بهترین تیمارها به ترتیب بستر کشت کوکوپیت، پرلیت و زئولیت 25:25:50 و 35:15:50 درصد و غلظت الیسیتور 8000 ppm بود که در اکثر موارد اثرات شوری را به صورت معنیداری کاهش دادند .