تأویل دلالات الماء فی شعر بدر شاکر السیاب ارتکازا علی نظريّة باشلار الظاهراتيّة في الشعر

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران.

doi
چکیده

چکیده گاستون باشلار، با به کارگیری مفاهیم پدیدارشناسی در حوزة خیال سعی کرد تا بین تصاویر شعری و جهان زیبایی‌شناسی ارتباط برقرار کند و اهمیت رؤیاهای آگاهانه بر اساس عناصر چهارگانة آب، باد، خاک و هوا در تصویرسازی شاعران را نشان دهد. در پژوهش حاضر، تلاش بر اين است تا تصاویر برگرفته از عنصر آب در دفترهای شعری بدر شاکر السیاب را با استفاده از روش توصیفی و با استناد به نمونه‌هایی از اشعار وی، ارزیابی گردد و از این طریق، میزان تأویل‌پذیری معنایی این اشعار را با تکیه بر ارتباط ذهنی سیاب با طبیعت نشان دهیم. اين پژوهش با تکيه بر شيوة وصفي انجام می‌شود بدين شکل که متن به عنوان يک کل است که مباحث ساختاری و معنایی آن در حکم زیرمجموعه عمل کرده و ذهن شاعر، هستة اصلی ارتباط آنها است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد که  سیاب گرایش خودآگاهانه به عنصر مادی آب داشته و تصورات ذهنی خود از این عنصر را در قالب تصاویر شعری بازآفرینی کرده است. اساس تصویرسازی وی بر تضاد و دوگانگی مفهومی استوار بوده به این صورت که سیاب، تحت تأثیر روحیة مرگ‌اندیشی و تخیل وی دربارة مرگ، عنصر مادی آب را که حیات‌بخش طبیعت است؛ با تصویری از مرگ، سفر و نابودی ساخته است.