فرآیند آفرینش در سِفر پیدایش، مقایسه انجیل یوحنا و روایات امامیه

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه دین، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.

doi
10.22034/jrr.2021.280723.1874
چکیده

پژوهش حاضر با مقایسه بین کتاب مقدس (با محوریت سفر پیدایش و انجیل یوحنا) و روایات مندرج در کتب شیعه امامیه، فرآیند آفرینش را از آغاز خلقت تا استقرار انسان‌ها در کره زمین بررسی کرده و با روی‌آوردی نظری‌منطقی شباهت‌ها و تفاوت‌های فرآیند آفرینش در کتاب مقدس و روایات امامیه را توصیف و تحلیل کرده است. در این بین مباحثی همچون شروع آفرینش، آفرینش از عدم، تقسیم عالم به عالم محسوس و معقول، ماده اولیه عالم محسوس، اولین موجود در عالم معقول، توجه به معنای شب و روز، دوره زمانی آفرینش و فرآیندی که آفرینش از خلقت آسمان و زمین و خورشید و ماه تا خلقت انسان طی کرده‌اند، بررسی شده است. این مباحث در سه بخش گنجانده شده و در نهایت به این نتیجه رسیده است که کتاب مقدس و روایات مندرج در کتب امامیه در مباحثی مانند دومرحله‌ای‌بودن فرآیند آفرینش، یعنی عالم معقول و محسوس، خلقت شش‌روزه جهان مادی و ایجاد خلقت برای امری مقدس مشترک‌اند؛ اما تفاوت‌هایی نیز وجود دارد؛ اولاً در نگاه روایات امامیه، مقام ربوبی الاهی از نُقصان پیراسته شده است؛ ثانیاً اگرچه سِفر پیدایش و انجیل یوحنا در صددند جزئیات آفرینش را نیز مطرح کنند اما در مقابل، کتب روایی امامیه، بیشتر از کتاب مقدّس و با جزئیات بیشتری به بحث پرداخته‌اند.