اثر زوال مصنوعی بر خصوصیات جوانه‏زنی و استفاده از ذخایر بذر لوبیا

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
https://doi.org/10.71829/BIOLOGY-2025-1203932
چکیده

این مطالعه به منظور بررسی اثر زوال مصنوعی بر جوانه‏زنی بذور و رشد هتروتروفیک گیاهچه لوبیا اجرا شد. آزمایش به صورت طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل سطوح مختلف زوال مصنوعی به مدت 12، 24 ،36، 48، 60، 72 و 84 ساعت بودند. نتایج نشان داد اثر تیمار زوال تسریع شده بر صفات درصد جوانه‏زنی، سرعت جوانه‏زنی بذر، هدایت الکتریکی، طول ریشه‏چه، طول ساقه‏چه، وزن خشک گیاهچه، شاخص قدرت بذر، وزن خشک لپه‏های باقیمانده، میزان استفاده از ذخایر، کارایی استفاده از ذخایر بذر و کسر ذخایر پویا شده معنی‏دار گردید. نتایج مقایسات میانگین نشان داد افزایش مدت زمان زوال بذر منجر به کاهش درصد و سرعت جوانه‏زنی بذر گردید به طوری که در شرایط زوال 84 ساعته درصد جوانه زنی از 96 به 21 درصد و سرعت جوانه‏زنی از 033/0به 018/0 در ساعت رسید. میزان هدایت الکتریکی نیز با افزایش مدت زمان انبارداری طبیعی به دلیل عدم توانایی غشاها در حفظ انسجام خود افزایش یافت و در شرایط زوال به مدت 84 ساعت به 71 میکروزیمنس بر سانتی‏متر رسید. با افزایش شدت زوال از 12 تا 84 ساعت طول ریشه‏چه و ساقه‏چه کاهش یافت و مشاهده شد که طول ریشه‏چه و ساقه‏چه در این دو تیمار به ترتیب برابر با 5/2 و 8/2 سانتی‏متر بود. با افزایش مدت زمان زوال بذرها از 12 تا 84 ساعت وزن لپه‏های باقیمانده بذر لوبیا افزایش یافته به طوری که بالاترین میزان وزن لپه‏ها به میزان 186 میلی‏گرم در تیمار زوال مصنوعی به میزان 84 ساعت به دست آمد. کمترین میزان استفاده از ذخایر بذر به میزان 18 میلی‏گرم در بذر در شدیدترین سطح زوال بذر یعنی سطح 84 ساعت به دست آمد.

کلیدواژه‌ها