کارآمدی و کارآیی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی گرایش‌های رشته آموزش عالی در حل مسائل آموزش عالی و پاسخگویی به نیازهای ملی: موانع و راهکارها

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مطالعات مدیریت آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مطالعات تطبیقی و نوآوری در آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.30.4.5
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع کارآمدی و کارآیی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی گرایش‌های رشته آموزش عالی در حل مسائل آموزش عالی و پاسخگویی به نیازهای ملی و ارایه راهکارهایی برای برداشتن آن موانع انجام شده است. این پژوهش از نوع تحقیق کاربردی است و از روش کیفی تحلیل محتوا و تکنیک دلفی بهره برده است. ابزار جمع آوری اطلاعات نیز مصاحبه و پرسشنامه حاصل از تحلیل محتوای متن مصاحبه‌ها بود. مشارکت کنندگان این پژوهش را خبرگان حوزه آموزش عالی شامل اعضای هیات علمی و مدیران آموزش عالی و متخصصین و فارغ التحصیلان گرایش‌های رشته آموزش عالی، تشکیل دادند. در بخش دلفی  پس از انجام 3 دور در خصوص موانع و مشکلات و همچنین راهکارهای کارآمدی و کارآیی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های تحصیلات تکمیلی گرایش‌های رشته آموزش عالی در حل مسائل آموزش عالی و پاسخگویی به نیازهای ملی، اجماع صورت پذیرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از نرم افزار SPSS  استفاده گردیده است. نتایج حاصل حاکی از آن است که موانع و مشکلات موجود برای کارآیی و کارآمدی پایان‌نامه‌ها و رساله‌های گرایش‌های رشته آموزش عالی و راهکارهای آن، به 6 مقوله کلی تقسیم ­بندی می ­گردد. بخشی از این چالش‌ها و راهکارها که در دسته اول قرار می ­گیرند­، مربوط به دانشجو و تهیه پایان‌نامه و رساله (مجری پژوهش) می­ باشد. دسته دوم مربوط به استاد راهنما و مشاور و داور (تیم هدایت کننده و ناظر پژوهش هستند و دسته سوم مربوط به گروه (آموزشی و پژوهشی)، دانشکده و دانشگاه می‌باشند.در دسته چهارم، مشکلات و موانع و راهکارهای مربوط به نظام آموزش عالی (عوامل برون دانشگاهی) و در دسته پنجم، عوامل بیرون از نهاد آموزش عالی قرار دارد. نهایتا اینکه در دسته ششم مشکلات و موانع و راهکارهای مربوط به رساله‌ها و پایان‌نامه‌ها قرار دارد. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، از جمله بهترین راهکار‌ها برای کارایی و کارآمدی نتایج پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها شامل: تقویت توانمندی‌های پژوهشی دانشجویان و تربیت اخلاق مدارانه آنان، مساله محوری پژوهش، نظارت بر انجام اصلاحات درخواستی داوران و اشراف اساتید راهنما و مشاور به مسائل و نیازهای آموزش عالی است.