کاربرد کیتوزان روشی نوین جهت افزایش تولید پایدار محصولات کشاورزی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
4 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
5 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
doi
https://doi.org/10.71829/BIOLOGY-2025-1211130چکیده
رشد سريع جمعيت و نیاز روزافزون به مواد غذايي، ضرورت افزایش توليد محصولات كشاورزي را اجتنابناپذیر میسازد. در عین حال به کارگیری روشهای مرسوم افزایش تولیدات کشاورزی از جمله مصرف كودها و سموم شيميايي در محصولات زراعی، صرف نظر از هزينه گزاف، سبب بروز مشكلات زيست محيطي گردیده است لذا در چند دهه اخیر افزایش کمی و کیفی محصولات زراعی به روشهای سازگار با محیط زیست، بسیار مورد توجه و تاکید قرار گفته است. کاربرد کیتوزان که یک پلی ساکارید کاتیونی و مشتق از کیتین است از مواد زاید حاصل از فرآوری غذاهای دریایی حاوی سخت پوستان از قبیل: میگو و خرچنگ حاصل گردیده و اخیرا مورد توجه محققان قرار گرفته است. کیتوزان سبب افزایش رشد رویشی، افزایش عملکرد کمی و کیفی گیاهان زراعی، کاهش تنش خشکی و شوری، دفع برخی از آفات و بیماریها و افزایش ماندگاری و انبارداری محصولات زراعی و باغی پس از برداشت میگردد. این ترکیب به عنوان یک ماده قابل تجزیه و دوستدار محیط زیست از طریق افزایش جذب عناصر غذایی، تحریک جوانهزنی، افزایش رنگیزههای فتوسنتزی و رشد رویشی سبب افزایش عملکرد محصولات کشاورزی میگردد. کیتوزان همچنین از طریق فعالیت آنتیاکسیدانی و کاهش تراکم روزنه و کاهش میزان تعرق مقاومت گیاهان را در برابر تنش خشکی افزایش میدهد. افزایش کیفیت محصولات کشاورزی از جمله افزایش درصد روغن، پروتئین و کربوهیدرات از سایر مزایای کاربرد کیتوزان در کشاورزی پایدار میباشد.
