تحلیل جامعهشناختی عوامل فرهنگی-رفتاری مؤثر بر ارتقای رفاه اجتماعی در نواحی روستایی شهرستان دشتی
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.
2 گروه الهیات و معارفاسلامی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.
3 گروه جامعهشناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.
doi
چکیده
رفاه اجتماعی بهعنوان یکیاز مؤلفههای بنیادین توسعۀ پایدار، نقش محوری در ارتقای کیفیت زندگی جوامع روستایی دارد. پژوهش حاضر باهدف تحلیل جامعهشناختی عوامل فرهنگی-اجتماعی مؤثر بر ارتقای رفاه اجتماعی در نواحی روستایی شهرستان دشتی انجام شده است. روشتحقیق، کمی و از نوع پیمایشی است و برای شناسایی عوامل مؤثر از رویکرد نظریۀ بنیانی استفاده شد. جامعۀ آماری شامل ۵۷۰۰نفر از ساکنان ۱۸تا۶۰سال و مسئولان محلی (دهیاران و اعضای شوراها)، در ۹۵روستای شهرستان دشتی بود. با بهرهگیری از روش نمونهگیری خوشهای و فرمول کوکران، ۳۶۰نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامۀ محققساخته شامل ۲۸گویه برای سنجش رفاه اجتماعی و ۱۰۴گویه برای عوامل اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و روانشناختی بود. روایی ابزار با روش دلفی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (۸۵۶/۰ و ۸۷۸/۰)، تأیید شد. دادهها بااستفادهاز نرمافزارهای SPSS (نسخۀ ۲۶) و SmartPLS (نسخۀ ۴)، با بهرهگیری از آزمونهای آلفای کرونباخ، روایی همگرا و واگرا، ضرایب تعیین (R²)، پیشبینی (Q²) و برازش کلی مدل (GOF)، تحلیل گردید. نتایج نشان داد عوامل اجتماعی (ضریب مسیر ۰٫۵۱۳)، اقتصادی (۰٫۴۶۸) و زیستمحیطی (۰٫۸۱۳) تأثیر معناداری بر رفاه اجتماعی دارند، درحالیکه عوامل روانشناختی (۰٫۰۰۷)، اثر معناداری نشان ندادند؛ امری که احتمالاً ناشی از ضعف برنامههای توانمندسازی روانشناختی در سطح روستاها است. مقدار ضریب تعیین مدل (R²=0.887)، نشاندهندۀ تبیین ۸۸٫۷درصد از تغییرات رفاه اجتماعی توسط متغیرهای مستقل است. بر این اساس، نتایج پژوهش بر ضرورت تقویت زیرساختهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی در راستای ارتقای رفاه و توسعۀ پایدار روستایی و کاهش نابرابریهای اجتماعی در شهرستان دشتی تأکید دارد.
