تأثیر دو نوع علف‌کش بر فراهمی فسفر و آهن قابل جذب خاک توسط میکروارگانیسم¬ها

نویسندگان

1 استادیار، گروه خاکشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استادیار، گروه خاکشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه خاکشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
https://doi.org/10.71829/biology-2025-1216635
چکیده

مصرف علف‌کش‌ها می‌تواند جمعیت و فعالیت میکروارگانیسم‌های خاک و در نتیجه قابلیت جذب عناصر غذائی را تحت تأثیر قرار دهد. هدف از انجام این تحقیق، بررسی تاثیر دو نوع علف‌کش بر فراهمی آهن و فسفر قابل جذب خاک توسط میکروارگانیسم‌ها بود. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی اجرا شد. 24 نمونه‌ یک کیلوگرمی خاک توزین و با مایه تلقیح حاوی باکتری سودوموناس و ازتوباکترکروکوم187 مخلوط و در انکوباتور نگهداری شد. پس از یک شبانه‌روز، علف‌کش بنتازون در چهار سطح صفر، 2، 5/3 و 5 لیتر در هکتار و علف‌کش تریفلورالین در چهار سطح صفر، ، 2 و 3 لیتر در هکتار در سه تکرار و بر اساس وزن خاک به نمونه‌ها اضافه و خوب مخلوط و با حفظ رطوبت در 60 درصد ظرفیت زراعی در انکوباتور نگهداری شدند. در فواصل زمانی 7، 30 و 60 روز از خاک‌ها نمونه‌برداری و غلظت فسفر و آهن قابل جذب خاک اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد نوع علف‌کش بر روی فسفر قابل جذب خاک در سطح 5 درصد و اثر زمان و غلظت علف‌کش بر روی غلظت فسفر و آهن قابل جذب خاک در سطح یک درصد معنی‌دار شد. با گذشت زمان، مقدار فسفر و آهن قابل جذب خاک افزایش یافت. کاربرد علف­کش باعث کاهش فسفر و آهن قابل جذب خاک شد. با افزایش غلظت علف‌کش‌ها، مقدار فسفر و آهن قابل جذب خاک کاهش پیدا کرد. علف­کش­های مورد استفاده در این تحقیق، میزان فسفر و آهن قابل جذب خاک را کاهش دادند. این کاهش می­تواند ناشی از اثرات منفی علف­کش­ها بر جمعیت و فعالیت میکروارگانیسم­های خاک و نقش آن­ها در فراهمی عناصر غذایی خاک باشد.