مقایسه اثر نانو ذرات اکسید روی و اکسید روی توده ای بر ویژگی های جوانه‌زنی، فیزیولوژیکی و ساختاری گیاه عدس خوراکی(Lens culinaris medic.)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه زیست‌شناسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
https://doi.org/10.71829/biology-2025-1214804
چکیده

نانو تکنولوژی تقریبا همه جنبه های زندگی انسان را تحت تاثیر قرار داده است. کاربرد نانوکودها موثرتر از کودهای سنتی بوده راندمان جذب بالاتری دارند. در این پژوهش اثر تیمارهای مختلف اکسیدروی توده ای ( ppm1000 و 500، 100، 10، 0 ) و نانو ذره اکسیدروی ( ppm 1000 و 500، 100، 10، 0) بر شاخص‌های جوانه‌زنی ، رشد دانه رست‌ها و ساختار گیاه عدس در شرایط آزمایشگاهی و گلخانه ای در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تكرار  بررسی شد. کلیه صفات جوانه‌زنی در تمامی غلظت‌های اکسیدروی نانو و غیر نانو با تیمار شاهد اختلاف معنی‌داری نداشت. بیشترین درصد جوانه‌زنی نسبی در  غلظت ppm 1000 اکسیدروی نانو مشاهده شد که تنها با تیمار ppm 10 اختلاف معنی‌دار از نظر آماری نشان داد.  کمترین مقدار شاخص قدرت گیاهچه در غلظت ppm 500 نانواکسیدروی مشاهده شد که با کلیه تیمارهای اکسید روی توده ای اختلاف معنی‌دار نشان داد. غلظت‌های مختلف اکسیدروی نانو و توده ای موجب افزایش وزن‌تر و وزن خشک دانه رست‌های عدس در مقایسه با شاهد شد. بیشترین میانگین طول ریشه چه در غلظت ppm 1000 اکسید‌روی مشاهده شد که تنها اختلاف معنی‌داری با شاهد و غلظت ppm 100 اکسید روی نداشت. وزن‌تر دانه رست‌ها در تیمارهای ppm 10 نانواکسید روی و ppm 1000و 100 اکسید روی با شاهد اختلاف معنی‌داری نشان داد. وزن خشک ریشه در غلظت‌های ppm 50 و10 نانواکسیدروی و غلظت ppm 1000 اکسید روی با نمونه شاهد اختلاف معناداری نشان داد. نتایج آماری مربوط به کلروفیل a ، کلروفیل b ، کلروفیل a+b ، کلروفیل کل اختلاف معناداری با گروه شاهد نشان نداد. بیشترین سرعت رشد نسبی هفته دوم و سوم گیاه عدس در غلظت ppm 100 اکسیدروی توده ای مشاهده شد . بنظر می رسد نانوذرات اکسید روی در غلظت های پایین پتانسیل کاربرد به عنوان نانو کود را دارا می باشند.