امکان‌سنجی حقوقی اعمال اصول اسناد تجاری بر ضمانت‌نامه‌های بانکی و پیامدهای اجتماعی-فرهنگی آن در سطح جهانی

نویسندگان

1 گروه حقوق‌خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.

2 گروه حقوق‌خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.

3 گروه حقوق‌خصوصی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاداسلامی، بوشهر، ایران.

doi
چکیده

ضمانت‌نامه‌های بانکی به‌عنوان یکی از ابزارهای بنیادین در معاملات تجاری، تحت‌تأثیر اصول اسناد تجاری همچون استقلال، صراحت، تنجیز و قابلیت انتقال قرار دارند؛ اصولی که به افزایش کارایی، اعتماد و امنیت حقوقی این ابزار کمک می‌کنند. هدف پژوهش امکان‌سنجی حقوقی اعمال این اصول بر ضمانت‌نامه‌های بانکی و بررسی پیامدهای اجتماعی-فرهنگی آن در سطح جهانی است. روش‌تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به تحلیل کارکرد اصول اسناد تجاری، محدودیت‌های حقوقی و ارائۀ راهکارهای بهبود در نظام بانکی ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد اصول اسناد تجاری از طریق تسریع فرایندها، کاهش هزینه‌های اجرایی و ارتقای شفافیت، نقش مهمی در بهبود کارایی ضمانت‌نامه‌ها دارند؛ بااین‌حال، چالش‌هایی نظیر عدم‌انطباق قوانین داخلی با معیارهای جهانی، فقدان چارچوب‌های حقوقی برای ضمانت‌نامه‌های دیجیتال و تأثیر تحریم‌های بین‌المللی، امنیت حقوقی این ابزارها را تضعیف می‌کنند. همچنین، رویۀ قضایی ناهماهنگ و تأخیر در رسیدگی‌ها، اعتماد بازار را کاهش داده و زمینۀ افزایش دعاوی سوءاستفاده را فراهم می‌سازد. درنتیجه، اصلاح قوانین داخلی، تدوین چارچوب‌های حقوقی متناسب با تحولات فناوری‌های نُوین، تقویت دیپلماسی اقتصادی و ایجاد نهادهای نظارتی تخصصی، نه صرفاً یک ضرورت حقوقی بلکه پیش‌شرطی بنیادین برای ارتقای اعتماد بازار، مهار زمینه‌های سوءاستفاده و بازتعریف جایگاه نظام بانکی ایران در معماری نُوین تعاملات مالی و تجاری جهانی به‌شمار می‌آید.