تبیین تأثیرات جهانی رویکرد منطقهگرایی در ساختار کویهای مسکونی تهران مبتنیبر تحولات اجتماعی و ارزشهای فرهنگی (مورد پژوهی: دوران پهلوی دوم)
نویسندگان
1 دانشیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران.
2 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران.
3 استادیار گروه معماری، واحد قزوین، دانشگاه آزاداسلامی، قزوین، ایران.
doi
چکیده
منطقهگرایی رویکردی استکه در برابر یکسانسازی طراحی ابنیهها و بیتوجهی به فرهنگهای محلی مقاومت کرده و بر تقویت ارزشهای منطقهای و احترام به ویژگیهای زیستمحیطی تأکید دارد. در دوران پهلوی دوم، تحولات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی گستردهای در ایران رخ دادکه تأثیرات فرهنگی و کالبدی عمیقی بر ساختار شهری تهران داشت. این تحولات، ازجمله تمرکزگرایی، مهاجرت و سیاستهای توسعه، منجربه رشد سریع جمعیت تهران و درپی آن، کمبود مسکن و افزایش قیمت زمین شد. درچنین شرایطی، کویهای مسکونی جدیدی براساس رویکرد منطقهگرایی در اطراف تهران شکل گرفت که پیشاز این در تاریخ تهران دیده نمیشد. این پژوهش باهدف بررسی تأثیرات رویکرد منطقهگرایی بر ساختار این کویها، بهویژه در نمونههای کویهای مسکونی شهرآرا، تهران ویلا و مهران، انجام شده است. پژوهش حاضر بهصورت کیفی و بااستفادهاز روشهای توصیفی-تحلیلی، میدانی و اسنادی انجام شده است. دادهها ازطریق متون تاریخی، تحلیل فرمها، نمادها و الگوهای فضایی و زمانی در نقشهها و همچنین بررسی روابط اجتماعی و فرهنگی در دورۀ پهلوی دوم جمعآوری شده است. نتایج تحقیق نشان میدهند که در دوران پهلوی دوم، رویکرد منطقهگرایی بهعنوان یک رویکرد جهانی در طراحی ساختمان، تأثیر قابلتوجهی بر شکلگیری ساختارهای کالبدی و اجتماعی کویهای مسکونی تهران داشته است. بهطورخاص این دوره، باتأکیدبر مدرنیته و توسعۀ شهری، زمینهساز تغییرات عمدهای در ساختار کالبدی و اجتماعی کویهای مسکونی شهر تهران بود.