بررسی جایگزینسازی خاک پوششی قارچ دکمهای (Agaricus bisporus L.) با استفاده از ضایعات کشاورزی و خاک بازیافتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه علوم و مهندسی کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران
4 استادیار، گروه علوم و مهندسی کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 استاد، گروه بيوتكنولوژي گياهي، دانشـكده كشـاورزي، دانشـگاه فردوسـي، مشهد، ایران
doi
https://doi.org/10.71829/biology-2025-1219213چکیده
کشت قارچ دکمهای ( Agaricus bisporus L. ) بهطور گسترده به خاک پوششی وابسته است تا باردهی را تحریک کند. پیت اسفاگنوم برای دههها استاندارد صنعت بوده، اما استخراج آن بهدلیل تخریب تالابهای پیت و انتشار کربن، نگرانیهای زیستمحیطی جدی ایجاد میکند. این مقاله بهصورت جامع امکانسنجی جایگزینی پیت با مواد پایدار، شامل ضایعات کشاورزی و خاکهای بازیافتی، را بررسی میکند. مواد مختلفی از جمله کوکوپیت (پوسته نارگیل)، بستر قارچ مصرفشده، ضایعات زیتون کمپوستشده و خاکهای گلخانهای بر اساس خواص فیزیکوشیمیایی، تأثیر بر میکروبیوم لایه پوششی، و اثر نهایی بر عملکرد، کارایی زیستی و کیفیت قارچ ارزیابی شدهاند. تحلیلها نشان میدهد که مواد جایگزین فرآوریشده، مانند کوکوپیت و بستر قارچ کمپوستشده، میتوانند عملکرد مشابه یا حتی بهتری نسبت به پیت داشته باشند و اغلب با بهرهگیری از میکروبیوتای مفید، مقاومت در برابر بیماریها را تقویت میکنند . با این حال، پذیرش این مواد با چالشهایی نظیر استانداردسازی مواد خام، هزینههای اولیه فرآوری و نیاز به پروتکلهای بهینه مواجه است. بهطور کلی استفاده از خاکهای پوششی پایدار نهتنها عملی است، بلکه برای آینده صنعت قارچ ضروری است. این تغییر میتواند اثرات زیستمحیطی کشت قارچ را کاهش دهد، ارزش ضایعات کشاورزی را بالا ببرد و این صنعت را به سوی مدل اقتصاد چرخشی هدایت کند. با این حال، موفقیت این تغییر به سیاستهای حمایتی، تحقیقات بیشتر در مدیریت میکروبی و توسعه مدلهای اقتصادی مشارکتی برای تولیدکنندگان وابسته است.