بررسی ساختار و کارکرد تشکیلات اداره املاک اختصاصی غرب (1304- 1320)

نویسندگان

1 استادیار تاریخ. عضو هیئت علمی پژوهشکده اسناد. سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

doi
10.22034/irs.2025.511849.1270
چکیده

رضاشاه از سال‌های نخست‌وزیری اقدام به خرید املاک و مستغلاتی در نواحی مختلف کشور و ازجمله کرمانشاهان کرد. باوجودی‌که از کمّ و کیف دقیق املاک و مستغلات وی در دوران نخست‌وزیری اطلاع دقیقی در دست نیست، اما املاک وی به‌اندازه‌ای توسعه کمّی یافته بود که بلافاصله پس از تغییر سلطنت تشکیلاتی برای ادارة آن در ذیل دفتر مخصوص محاسبات شاهنشاهی تأسیس شد و دو شعبه از آن با عنوان املاک اختصاصی ساحلی با مرکزیت ساری و املاک غرب شاهانه با مرکزیت هارون‌آباد دائر گردید. ابهام و مسئله این پژوهش تبیین ساختار و کارکرد تشکیلات و چگونگی ادارة این املاک است؟ تلاش بر آن است با روشی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از اسناد آرشیوی بدان پاسخ داده شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد ادارة املاک اختصاصی و اداره‌ها و مؤسسه‌های وابسته به آن دارای تشکیلاتی هدفمند و با برنامه ازپیش‌تعیین‌شده بود که به‌صورت هماهنگ و با هدف توسعه کمّی و کیفی املاک تحت قلمرو فعّالیّت داشتند.