استخراج گلوکزآمین‌گلیکان از مخلوط زائدات سر و استخوان ستون فقرات حاصل از فرآوری ماهی قزل‌آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) با روش انحلال قلیایی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

2 استاد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس

4 گروه زیست شناسی و بیولوژی، دانشکده علوم غذایی و تغذیه، دانشگاه چالمرز

doi
10.48311/jfst.2025.21495
چکیده

در چند دهه اخیر صنعت پرورش آبزیان روند روبه رشدی را تجربه می­کند. در این راستا ماهی قزل­آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) بعنوان یکی از گونه­های محبوب و پر طرفدار در جهان و ایران شناخته شده است که ایران با تولید سالانه حدود ۲۳۷۷۱۰ هزار تن رتبه اول تولید این ماهی را در جهان دارد. پس از فرآوری این ماهی حدود 30% آن بعنوان باقی­مانده­های حاصل از فرآوری در نظر گرفته می­شود که شامل سر، استخوان، امعاء و احشاء و... است. در مطالعه حاضر از مخلوط زائدات چرخ شده سر و استخوان این ماهی برای استخراج گلوکزآمین گلیکان با روش انحلال قلیایی استفاده شد. نتایج نشان داد مقدار بازده استخراج، محتوای کربوهیدرات، سولفات، یورونیک اسید و پروتئین نمونه گلوکزآمین­گلیکان استخراج شده به ترتیب 14/0 ± 96/1، 66/3 ± 67/59، 38/0 ± 19/10، 20/0 ± 76/7 و 43/1 ± 23/11 درصد بود. همچنین آنالیز طیف سنجی مادون قرمز (FTIR) نمونه بدست آمده حاکی از حضور پیک­های گسترده در ناحیه بین 3200 تا cm -1 3600 و ناحیه ی 2700 تا cm -1 3000 مربوط به گروه عاملی –OH و باند کششی C-H و باند خمشی سولفات S=O در ناحیه­ی cm -1 1245 بود. بعلاوه باند کششی گروه عاملی COO- که مربوط به حضور یورونیک اسید در نمونه استخراج شده در ناحیه ناحیه­ی 1480 تا cm -1 1640 مشاهده گردید. همچنین پیک­های ظاهر شده در ناحیه­ی 1385 و cm -11450 مربوط به باند کششی O-C=O و ارتعاش کششی –CO در گروه COOH بود.