کاربرد روشهای کمومتریکس در پایش آلاینده های زیست محیطی
نویسندگان
1 گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران
2 گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
doi
10.71508/crn.2024.140303111121315چکیده
با توجه به اهمیت اندازه گیری های زیست محیطی و پایش غلظت آلاینده ها، میزان مواجهه با آنها و ضرورت کاهش مخاطرات زیست محیطی برای جوامع انسانی و موجودات زنده، استفاده از کمومتریکس در مطالعات زیست محیطی در طول دو دهه گذشته افزایش یافته است. این کاربردها به آزمودن و اثبات قدرت روش های پردازش داده ها اختصاص داده شده در این زمینه و در دسترس بودن نرم افزارهای مناسب با تحقیقات فشرده در این زمینه منجر شده است. در این مطالعه مروری بر جنبه هایی از توانمندی روشهای کمومتریکس یا شیمی سنجی در پردارش داده های زیست محیطی و اندازه گیری های آلاینده های خطرناک پرداخته ایم. با توجه به مزایای روشهای چند متغیره و کمومتریکس انتظار می رود که در آینده این زمینه کاری بتواند در حل مسائل دشوار و استخراج اطلاعات مفید بیشتر از داده های آنالیز دستگاهی حوزه زیست محیطی موثر باشد که البته چالش های بسیاری نیز در این راه وجود دارد. از آنجایی که پایش های زیست محیطی همچنان با مخلوطهای آلاینده پیچیدهتر مواجه میشود، استفاده از رویکردهای کمومتریکس پیشرفته برای به دست آوردن بینش جامع در مورد سرنوشت و رفتار آلایندهها در سیستمهای زیستمحیطی یا زیستی دارای اهمیت خواهد بود. چشم اندازها و چالشهای آینده در کاربرد کمومتریکس، پتانسیل زیاد این روش ها برای پیشبرد پایش های زیستمحیطی و تجزیه آلایندهها را نشان می دهد. از ادغام دادههای بزرگ و یادگیری ماشین گرفته تا پیشرفتها در تصویربرداری فراطیفی، همجوشی حسگر و کمیسازی عدم قطعیت، اطلاعات موجود در متون علمی بر وسعت رویکردهای نوظهور و نوآورانه در کمومتریکس زیست محیطی تأکید میکند.