گونه شناسی مواجهه‏ های شایسته رفتاری در برابر آیات الهی

نویسندگان

1 گروه ادیان و عرفان، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

2 گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

3 گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

doi
چکیده

قرآن کریم از انواع برخوردها و مواجهه­ ها با آیات خدا سخن می گوید؛ خواه آیات قرآن و خواه آیات آفرینش. مواجهه در برابر آیات الهی از اعتقاد آدمی ‏نشأت می‏گیرد و در اعمال و رفتار او بروز داده می‏شود و بدین گونه برخوردها به دو گونه‏ ی اعتقادی و رفتاری تقسیم بندی می‏گردند. برخی به صورت شایسته و مناسب در برابر آیات الهی رفتار می‏کنند و برخی برای رسیدن به مقاصد دنیوی خویش، حقّ آیات را زیر پا می‏گذارند و رفتارهای ناشایست و نامناسبی را در برابر آیات، از خود بروز می‏دهند. قرآن نیز بنا به تربیتی بودن مطالبش بر روی مواجهه‏ های غیرشایسته و شایسته تأکید می‏کند و به ذکر جزئیات بیشتری در مورد برخوردهای غیرشایسته و شایسته می‏پردازد. رفتارهای مناسب و شایسته و بایسته همچون: دیدن و شنیدن آیات، تدبر، تفکر، تفقه و تعقل در آیات و تذکر از آنها، شکر، گریه، سجده و ازدیاد ایمان در برابر آیات، یقین به آنها و ...، و رفتارهای نامناسب و ناشایست و ناپسند، مانند: کوری و کری در قبال آیات، بی توجهی و غفلت و اعراض از آنها، مجادله و خوض باطل در آنها، نسیان آیات، کوچک شمردن و استهزاء آنها، مرور از کنار آیات و بی توجهی به آنها، دریافت آیات و منسلخ شدن از آنها، فروختن آیات به بهای ناچیز، ظلم و مکر در حق آیات و بستن راه مردم به سوی آنها، کفر، جحد، الحاد، عناد و تکذیب آیات و ... . در این مقاله مواجهه‏ های شایسته رفتاری در برابر آیات الهی استخراج شده و بحث و بررسی در رابطه با ماهیت اصلی و حقیقی آنها صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها