نقش سرمایۀ فرهنگی در شکل‌گیری رفتارهای اجتماعی حامی محیط‌زیست (مطالعه‌موردی: شهرهای رشت، تالش و اردبیل)

نویسندگان

1 گروه علوم‌اجتماعی، دانشکدۀ علوم‌اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

2 گروه علوم‌اجتماعی، دانشکدۀ علوم‌اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1122034
چکیده

تحقیق حاضر به‌بررسی تأثیر سرمایة فرهنگی بر رفتارهای اجتماعی حامی محیط‌زیست در سه شهر رشت، تالش و اردبیل می‌پردازد. دراین‌راستا، رابطۀ میان ابعاد سرمایة فرهنگی (تجسم‌یافته، عینیت‌یافته و نهادینه‌شده)، با رفتارهای حامی محیط‌زیست و نیز تفاوت‌های قومی دراین زمینه بررسی شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و جامعۀ آماری شامل شهروندان سه شهر مذکور است‌که با روش نمونه‌گیری غیراحتمالی در دسترس انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسش‌نامة رفتارهای حامی محیط‌زیست (مارکل، چو و کانگ)، و پرسش‌نامة سرمایة فرهنگی بوردیو بوده و تحلیل داده‌ها بااستفاده‌از مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار AMOS انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد سرمایة فرهنگی بر رفتارهای حامی محیط‌زیست تأثیر معناداری دارد؛ به‌گونه‌ای که سرمایة فرهنگی و ابعاد آن با ضریب تعیین 141/0 توانسته‌اند متغیر وابسته (رفتارهای حامی محیط‌زیست)، را تبیین کنند. به‌طورخاص، 14درصد از تغییرات رفتارهای حامی محیط‌زیستی توسط سرمایة فرهنگی توضیح داده می‌شود. همچنین، بین ابعاد عینیت‌یافته و نهادینه‌شده با رفتارهای حامی محیط‌زیست رابطه‌ای مثبت و مستقیم وجود دارد. علاوه‌براین، نتایج حاکی از تفاوت میان قومیت‌ها در رفتارهای حامی محیط‌زیستی است؛ به‌طوری‌که مدل قومیت آذری دارای ضریب تعیین 26درصد می‌باشد، درحالی‌که این میزان برای قومیت گیلک 14/0 و برای قومیت تالش 12/0 گزارش شده است.