تبیین بوروکراسی تمرکززدایی در حکمرانی و بازتاب اجتماعی آن بر فرهنگسازمانی نهادهای حکومتی ایران
نویسندگان
1 گروه مدیریتدولتی، واحد تهرانشمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریتدولتی، واحد تهرانشمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.
3 گروه مدیریتدولتی، واحد تهرانشمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.
4 گروه مدیریتدولتی، واحد تهرانشمال، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.
doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1208961چکیده
بوروکراسی تمرکززدایی در حکمرانی، بهعنوان راهبردی مؤثر در ارتقای فرهنگسازمانی و افزایش اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی مطرح است. تمرکززدایی ضمن کاهش تمرکز قدرت، تقویت مسئولیتپذیری و افزایش انعطافپذیری ساختارهای سازمانی، زمینهساز توسعۀ ارزشهای اخلاقی و تمدن سازمانی در سازمانهای حکومتی میشود. پژوهش حاضر باهدف تبیین تأثیر بوروکراسی تمرکززدایی بر فرهنگ سازمانی نهادهای حکومتی ایران و شناسایی ابعاد تمدن سازمانی اجرا شده است. این مطالعه ازنظر هدف بنیادی–کاربردی، روشتحقیق توصیفی و از نوع همبستگی و رگرسیونی است و دادهها ازطریق پرسشنامه به روش کمی جمعآوری شد. جامعۀ آماری شامل مدیران و کارکنان استانداریها و فرمانداریهای استانهای مرکزی ایران (اصفهان، یزد، کرمان)، بود که حجمنمونه ۱۹۹نفر بااستفادهاز نرمافزار G*Power و روش نمونهگیری چندمرحلهای تعیین شد. برای ارزیابی و اعتبارسنجی مدل مفهومی، از مدلسازی ساختاری–تفسیری با تکنیک حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) ، در نرمافزار SmartPLS بهره گرفته شد. یافتهها نشان دادندکه بوروکراسی تمرکززدایی با تقویت چهار بعد تمدن سازمانی شامل دانشمداری، انسانمداری، جامعهمداری و عدالتمداری، تأثیر مثبت بر شفافیت سازمانی، مشارکت ذینفعان و تسریع فرایندهای تصمیمگیری دارد و در نهایت باعث افزایش اعتماد سازمانی در میان کارکنان و مدیران میشود. این نتایج بازتاب مستقیم سیاستهای تمرکززدایی بر فرهنگ سازمانی نهادهای حکومتی ایران و اثربخشی آن در بهبود کارآمدی و مشروعیت سازمانها را تأیید میکند.
