تدوین و اعتباریابی الگوی برنامۀ درسی مدارس ابتدایی با رویکرد فرهنگ‌پذیری در نظام آموزشی جمهوری‌اسلامی ایران

نویسندگان

1 گروه علوم‌تربیتی، واحد ملایر، دانشگاه آزاداسلامی، ملایر، ایران.

2 گروه علوم‌تربیتی، واحد ملایر، دانشگاه آزاداسلامی، ملایر، ایران.

doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1213358
چکیده

در نظام‌آموزشی جمهوری‌اسلامی ایران، توجه‌به زندگی اسلامی و فرایند فرهنگ‌پذیری به‌عنوان دو رکن بنیادین تربیت نسلی آگاه، مسئول و متعهد، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی و اعتبارسنجی الگوهای برنامۀ‌ درسی مبتنی‌بر عدالت‌اجتماعی باتأکیدبر رویکرد فرهنگ‌پذیری در دورۀ دوم ابتدایی انجام شد. روش‌تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی)، است. جامعۀ آماری شامل صاحب‌نظران برنامه‌ریزی درسی، مدیران آموزشی و کارشناسان تعلیم‌وتربیت بود که ازطریق نمونه‌گیری هدف‌مند 12نفر برای مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته انتخاب شدند. داده‌های کیفی با بهره‌گیری از تحلیل 409مضمون با نرم‌افزار MAXQDA پردازش گردید و مضامین کلیدی در 5محور اصلی شامل سبک‌شناسی، اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی، استخراج شد. در بخش کمی، تحلیل داده‌ها بااستفاده‌از نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS و آزمون‌های t، ANOVA و تحلیل رگرسیون انجام گرفت. نتایج نشان داد الگوی پیشنهادی از روایی همگرا و برازش مطلوب (R² بیش‌از 67/0)، برخوردار است. این یافته‌ها بیانگر آن است‌که با بومی‌سازی الگو و تأکیدبر ارزش‌های اسلامی-ایرانی، می‌توان گامی مؤثر درجهت ارتقای کیفیت تربیت اجتماعی و اخلاقی دانش‌آموزان برداشت و مبنایی علمی برای سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان درسی فراهم ساخت.