مطالعۀ کیفی جامعهشناختی شیوههای بروز خشونت خانگی در میان زوجین ساکن کلانشهر تبریز
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاداسلامی، خلخال، ایران.
2 گروه جامعهشناسی، واحد پارسآباد مغان، دانشگاه آزاداسلامی، پارسآبادمغان، ایران.
3 گروه جامعهشناسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاداسلامی، خلخال، ایران.
doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1215283چکیده
هدف این پژوهش شناسایی، تحلیل و سبکشناسی شیوههای بروز خشونت خانگی در میان متأهلین ساکن کلانشهر تبریز است. روشتحقیق کیفی برمبنای گرندد تئوری است. دادهها از طریق مطالعۀ اسناد و مصاحبههای عمیق اکتشافی با 30نفر از افراد متاهل گردآوری شد. و نمونهها به روش نمونهگیری هدفمند-نظری بهشیوۀ گلولهبرفی، صورت گرفت. تحلیل دادهها با بهرهگیری از روش مقایسۀ مستمر 3مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی بهره گرفته شد. یافتهها نشان داد خشونت خانگی در اشکال جسمی، بهداشتی، روانی، کلامی، اقتصادی، اجتماعی، جنسی، فرهنگی و حقوقی بروز مییابد. شرایط علّی همچون پایگاه اجتماعی-اقتصادی، اعتیاد، سرمایۀ فرهنگی، اختلاف سنی، فضای مجازی، بیماریهای عصبی، پنهانکاری، عزت نفس، مهارتهای ارتباطی، افسردگی، ناکامی، بدگمانی، رفتار تلافیجویانه، عدم کنترل خویشتن، مشروعیت خشونت و سرسپردگی زنان در بروز خشونت مؤثر بودند. شرایط زمینهای نظیر نگرش مردسالارانه، عدم حمایت از زنان، فقر و فرهنگپذیری خشونت و نیز شرایط مداخلهگر مانند تحکم و فرادستی مردان، قالبهای کلیشهای همسران، تبعیض جنسی و ساختار قدرت در خانواده، نقش مهمی در بازتولید خشونت ایفاء کردند.
