تبیین رفتار سیاسی نهضت آزادی در عرصۀ تحولات انقلابی ایران (از آغاز نخست وزیری آموزگار تا تشکیل دولت موقت مهندس بازرگان)
نویسندگان
1 استادیار تاریخ انقلاب اسلامی، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
doi
10.22034/irs.2025.500359.1250چکیده
نیروهای نهضت آزادی پس از رکود طولانیمدت فعّالیّت سیاسی، در چند ماهۀ منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی به تغییر در روند مبارزاتی خویش روی آوردند. رفتاری که واکاوی آن توجه پژوهشگران حوزۀ مطالعات تاریخ انقلاب اسلامی را بهخود جلب کرده است. این تغییر رفتار در کنار عملکرد نهضت آزادی در این برهۀ سرنوشتساز، موضوعی است که پژوهش حاضر ضمن بهرهگیری از منابع کتابخانهای و اسنادی با رویکردی تاریخی و روشی توصیفی درصدد مطالعۀ آن است. این مقاله درصدد است تا ضمن ارزیابی عملکرد این نیروها در اوج تحولات انقلابی، به این پرسش پاسخ دهد که چرا نیروهای ملی-مذهبی بهرغم روند مبارزات پارلمانی گذشتۀ خویش در اوج تحولات انقلابی به همراهی با انقلابیون مذهبی به رهبری امام خمینی پرداختند؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد این نیروها در سیر حوادث آن روزها با آگاهی از ناکارآمدی رویکرد مبارزاتی خویش در فضای تازه و با توجه به سازشناپذیری رهبری نهضت در مخالفت با حکومت پهلوی و براندازی آن، درنهایت برخلاف رویۀ مبارزاتی خویش سیاست همگرایانهای را با انقلابیون مذهبی اتخاذ نمودند.