تغییر اجتماعی و فرهنگی در عصر شهرت اینترنتی؛ مطالعۀ کیفی اقتصاد شهرت در بین اینفلوئنسرهای ایرانی

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاداسلامی، دهاقان، ایران.

2 گروه جامعه‌شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاداسلامی، دهاقان، ایران.

3 گروه جامعه‌شناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1198733
چکیده

در دنیای کنونی فرهنگ شهرت و زیرساخت‌های اجتماعی آن، از طریق بازسازی به‌وسیلۀ صنعت فرهنگ و رسانه‌های نوین، چرخه‌ای از اقتصاد و درآمدزایی جدید را برای افراد شناخته‌شده و تأثیرگذار به‌همراه دارد. این مقاله باهدف بررسی تأثیر تغییرات اجتماعی و فرهنگی اقتصاد شهرت در بستر شبکۀ‌ اجتماعی اینستاگرام، به‌عنوان پربازدیدترین و تأثیرگذارترین شبکۀ اجتماعی در ایران با ۳۱میلیون کاربر فعال، انجام شده است و به‌طورخاص، به تحلیل چگونگی بهره‌برداری افراد مشهور این فضا از اقتصاد حاصل از شهرت اینفلوئنسرها در عصر شهرت اینترنتی می‌پردازد. این پژوهش به روش کیفی و بااستفاده‌از شیوۀ تحقیق تحلیل مضمون به‌بررسی و آنالیز، محتوای صفحات ۳۰اینفلوئنسر بنام با نظر کاربران با تعداد دنبال‌کنندگان بین 100تا600هزارنفر، در ۱۲دسته‌ مختلف فعالیتی براساس روش لمپرت پرداخته و سبک‌های مختلف بهره‌برداری آنان از اقتصاد شهرت موردبررسی و تحلیل قرار داده است. نتایج حاکی از آن است‌که تغییرات اجتماعی و فرهنگی ناشی‌از شهرت، علاوه‌بر تأثیر در قشربندی اجتماعی، باعث فاصله‌گرفتن اینفلوئنسرها از شیوه‌های مرسوم درآمدزایی اقتصاد شهرت شده و با ایجاد روش‌های نوین منجربه عاملیت آنان در حوزة کارآفرینی، برندسازی تجاری و شخصی و تقویت حرکت‌های شبکه‌ای و گسترش فرهنگ‌ و هنجارهای محلی در مقیاس جهانی شده است. آنچه تغییرات اجتماعی و فرهنگی نظام شهرت را در عصر شهرت اینترنتی برخلاف گذشته مشهودتر می‌کند اقتصاد محور بودن شخصی آن به‌جایی تأثیرگذاری و الگوسازی برای مخاطبان است.