فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعهدات مسئولیت‌مدنی درراستای نجات دیگری در شرایط اضطراری، از منظر اصول فرهنگ اسلامی و اعتماد اجتماعی، نقش مهمی در تقویت هم‌بستگی و رعایت حقوق انسانی دارد. این پژوهش باهدف تحلیل تطبیقی تأثیر اصول اسلامی بر تعهدات مسئولیت‌مدنی و بررسی ارتباط آن با اعتماد اجتماعی در نظام‌های حقوقی ایران و مصر انجام شده است. روش‌تحقیق توصیفی-تحلیلی با ماهیت کیفی و غیرپیمایشی به‌کار گرفته شده و داده‌ها ازطریق مطالعۀ کتابخانه‌ای و اسنادی جمع‌آوری شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که در ایران، اصول فقهی مانند «لاضرر» و «تسبیب»، مبتنی‌بر مادۀ 1 قانون مسئولیت‌مدنی مصوب 1339شمسی، مبنای تعهدات مسئولیت‌مدنی هستند، اما فقدان جرم‌انگاری صریح عدم کمک، محدودیت‌هایی در اجرای عملی این تعهد ایجاد کرده است. در مصر، مادۀ 242 قانون‌کیفری، با جرم‌انگاری عدم اقدام، تعهد به نجات را تقویت می‌کند، اگرچه چالش‌های فناوری و دسترسی محدود به زیرساخت‌های امدادی در برخی مناطق مانع تحقق کامل آن است. مطالعۀ تطبیقی نشان می‌دهد که هماهنگی میان اصول فقهی اسلامی، توسعۀ زیرساخت‌های فناوری امدادی و آموزش عمومی، می‌تواند تعهد به نجات و اعتماد اجتماعی را تقویت کرده و خسارت‌های انسانی را کاهش دهد. طوری‌که، پژوهش بر ضرورت بازنگری قوانین مسئولیت‌مدنی در ایران، ارتقای ظرفیت‌های فناوری و ترویج فرهنگ امدادرسانی مبتنی‌بر اصول اسلامی تأکید دارد.