تحلیل تأثیر برنامه‌های اقتصادی-اجتماعی سازمان‌های مردم‌نهاد با رویکرد فرهنگی بر بهبود شاخص‌های فقر چندبعدی در ایران

نویسندگان

1 گروه علوم‌اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران.

2 گروه علوم‌اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران.

3 گروه علوم‌اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاداسلامی، رودهن، ایران.

doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1200962
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش و تأثیر برنامه‌ها و سیاست‌های اقتصادی-اجتماعی سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها)، با رویکرد فرهنگی در بهبود شاخص‌های فقر چندبعدی در ایران است. روش‌تحقیق از نوع توصیفی بوده و جامعۀ آماری آن شامل مدیران، کارشناسان و مشاوران فعال در سمن‌های کشور است. حجم‌نمونه ۴۰۰نفر تعیین شد و داده‌ها ازطریق پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته با روایی محتوایی و سازه‌ای و پایایی مطلوب جمع‌آوری گردید. پرسش‌نامه باهدف ارزیابی میزان تأثیر برنامه‌ها و سیاست‌های سمن‌ها بر کاهش فقر و شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های موجود طراحی شد. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان‌دادکه متغیرهای «تأمین نیازهای اساسی»، «کمک‌های نقدی و اعتباری» و «توانمندسازی فقرا»، دارای تأثیر مثبت و معناداری بر کاهش فقر هستند. درمقابل، متغیر «انسجام اجتماعی بین مردم و فقرا»، اثر منفی و معناداری بر کاهش فقر نشان‌دادکه بیانگر وجود چالش‌های جدی در بافت‌های اجتماعی کم‌انسجام است. همچنین، متغیر «توانمندی سمن‌ها»، فاقد اثر معنادار بر کاهش فقر بود که می‌تواند بازتابی از ضعف‌های ساختاری و اجرایی برخی از این نهادها باشد. براساس یافته‌ها می‌توان اذعان داشت‌که کاهش پایدار فقر نیازمند تقویت سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی سمن‌ها، افزایش انسجام اجتماعی در جوامع هدف و توانمندسازی نهادی این سازمان‌ها است. درنتیجه پیشنهاد می‌شود نهادهای دولتی و مدنی با اتخاذ راهکارهای حمایتی و ایجاد بسترهای همکاری مؤثر، ظرفیت سمن‌ها را در مسیر فقرزدایی ارتقاء دهند.