اجرای قطعنامه های الزام آور شورای امنیت، با تاکید بر قطعنامه شماره 2231(برجام)
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق بینالملل، دانشکده حقوق، واحد تهران جنوب، تهران، ایران. رایانامه: mnazif690@gmail.com
2 استادیار گروه حقوق بینالملل، دانشکده حقوق، واحد تهران مرکز، تهران، ایران. (نویسنده مسئول). رایانامه: azaheri878@gmail.com
doi
10.30495/alr.2023.1977329.2509چکیده
زمینه و هدف: شورای امنیت با ساختار سیاسی و قدرتمند خود، از ارکان اصلی ملل متحد در جهت حفظ صلح و امنیت بینالمللی میباشد. این شورا در راستای ایفای وظایف خود تصمیماتی اتخاذ مینماید؛ در بین تصمیمات مختلف این رکن، قطعنامههای الزامآور جایگاه ویژهای دارند. قطعنامه 2231 یکی از این نوع قطعنامهها است که متعاقب انعقاد برجام صادر شده و به نحوی با این موافقتنامه بینالمللی مرتبط گشته است. آمریکا در مورخ 8 می 2018 از توافقنامه برجام خارج شد. در این مقاله، موضوع خروج آمریکا از برجام بواسطه ارتباط آن با قطعنامه 2231 شورای امنیت مورد بررسی قرار گرفته شده است تا مشخص شود آیا اقدام آمریکا در خروج از برجام به منزله نقض قطعنامه مذکور توسط آمریکا است یا خیر و در فرض مثبت بودن آن، آیا میتوان تدابیری را علیه آمریکا در شورای امنیت و یا دیوان بینالمللی دادگستری به عمل آورد یا خیر. بنظر میرسد اجرای قطعنامههای الزامآور تابع فضای متأثر از قدرت میباشد.روش: پژوهش حاضر به روش تحلیلی صورت گرفته است.یافتهها و نتایج: بررسی رویه شورای امنیت مشخص مینماید که فضای حاکم براجرای قطعنامههای فصل هفتمی بسیار سیاستزده و متأثر از جو بینالمللی حاکم است. تجربه نشان داده است در مواردیکه قطعنامه الزامآوری در تعارض با منافع یک عضو دائم شورای امنیت باشد، اجرای آن توسط ارکان ملل متحد، بسیار غیرمحتمل بنظر میرسد. قطعنامه 2231 که در راستای برجام صادر شد نیز پس از صدور و به تبعیت از این رویه، در مقام اجرا و ایجاد التزام علیه اعضاء دائم شورای امنیت، بسیار ضعیف بنظر میرسد.