فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش روزافزون تولید پسماندهای شهری یکی‌از جدی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی در سطح جهانی است که مدیریت صحیح آن، به‌ویژه انتخاب مکان مناسب جهت دفن نهایی، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر دارد. شهر خوی با جمعیتی بالغ بر ۱۹۰ هزار نفر و تداوم روند مهاجرت‌های گسترده، با چالش‌های عدیده‌ای در حوزۀ مدیریت پسماند شهری مواجه است. پژوهش حاضر با ماهیت توصیفی-تحلیلی و رویکرد کمی، به مکان‌یابی بهینه محل دفن پسماندهای این شهر با تأکید بر شاخص‌های اجتماعی و فرهنگی می‌پردازد. بدین‌منظور، ابتدا ۱۳ لایۀ اطلاعاتی مؤثر شامل شیب، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، زمین‌شناسی، گسل، سکونتگاه‌های شهری و روستایی، کیفیت آب‌های سطحی و زیرزمینی، شبکۀ‌ راه‌ها، صنایع، معادن و ویژگی‌های خاک شناسایی گردید. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و ارزیابی چندمعیاری مکانی (SMCE)، استفاده شد. وزن‌دهی معیارها بر ساس نظرات کارشناسان در نرم‌افزار Expert Choice صورت گرفت که نتایج نشان داد معیارهای «مناطق شهری» با وزن ۲۰۷/۰، «مناطق روستایی» با ۲۰۰/۰ و «کاربری اراضی» با ۱۴۵/۰ بیشترین اهمیت، و معیارهای «زمین‌لغزش» و «گسل»، کمترین اهمیت را در مکان‌یابی دارا هستند. درنهایت، با هم‌پوشانی لایه‌ها در محیط ArcGIS، محدودۀ موردمطالعه به چهار طبقه (مناسب، نسبتاً مناسب، نامناسب و بسیار نامناسب)، تقسیم شد و منطقه‌ای به مساحت ۱۰۴ هکتار در جنوب‌شرقی شهرستان خوی به‌عنوان مکان پیشنهادی نهایی شناسایی گردید.