شناسایی مؤلفههای پایدارسازی زیستمحیطی شهرها بر مبنای رویکرد حملونقل انسانمحور (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
10.48308/sdge.2025.238275.1230چکیده
رشد جمعیت شهرها، افزایش خودرو و ترافیک ناشی از آن، تأثیرات منفی بر محیطزیست، سلامت و ایمنی شهروندان دارند. در مواجهه با این چالشها، بهرهمندی از گزینههای حملونقل پایدار ضروری و تأکید بر انسان یکی از مهمترین رویکردهای این حملونقل است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای اثرگذار بر پایداری زیستمحیطی کلانشهر تبریز بر مبنای برنامهریزی حملونقل انسانمحور انجام شده است. روش تحقیق آن آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی و اکتشافی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل حداقل مربعات جزئی در نرمافزار Smart-pls استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که باوجود تأکید بر برنامهریزی حملونقل انسانمحور در کلانشهر تبریز و احداث پیادهراهها و توسعه خطوط اتوبوسهای تندرو و مترو، جدایی عملکردی بین ارگانهای مختلف، قطعیتگرایی، ناهماهنگی بین طرحهای حملونقل و کاربری زمین، عدم اختصاص بودجه کافی، نظارت نامناسب بر اجرای طرحهای حملونقل و کاستیهای اساسی در قوانین و مقررات و ضعف آگاهیبخشی شهروندان، از موانع عمده است. همچنین بیشترین اثرگذاری در تحقق حملونقل انسانمحور مربوط به مؤلفههای تأکید بر رویکرد یکپارچه و سیستمی در مدیریت و برنامهریزی حملونقل، جامعیت محتوایی طرحهای حملونقل، هماهنگسازی طرحهای حملونقل و کاربری زمین، طراحی و پیادهسازی سیستم جامع مدیریت ناوگان و توسعه مسیرهای پیادهروی و دوچرخهسواری در سطح شهر است که ارزش مدل ساختاری برای آنها به ترتیب 792/0، 751/0، 744/0، 735/0 و 730/0 محاسبه شده است.