خوانش مفهومی الگوی توسعۀ مشاغل خانگی ستاره‌دار در بستر کلان‌شهر تبریز

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاداسلامی، خلخال، ایران

2 گروه جامعه‌شناسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاداسلامی، خلخال، ایران.

3 گروه جامعه‌شناسی، واحد پارس‌آباد مغان، دانشگاه آزاداسلامی، پارس‌آبادمغان، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر باهدف تبیین ابعاد چندگانۀ توسعۀ مشاغل‌خانگی ستاره‌دار در شهر تبریز، به‌عنوان پدیده‌ای پیچیده و اجتماعی، انجام شده است. روش‌تحقیق کیفی با رویکرد نظریۀ داده‌بنیاد و نمونه‌گیری هدف‌مند شامل ۳۰نفر از متخصصان و صاحبان مشاغل‌خانگی ستاره‌دار انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرایند توانمندسازی مشاغل‌خانگی تحت‌تأثیر 4حوزۀ اصلی به‌مثابۀ عوامل زمینه‌ای؛ عوامل علّی؛ شرایط مداخله‌گر؛ و استراتژی‌های واکنشی و رفتارهای فردی و گروهی شکل می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد که نگرش مثبت جامعه، شبکه‌های حمایتی و سرمایۀ اجتماعی نقش تسهیل‌کننده و کلیدی در توانمندسازی دارند، درحالی‌که محدودیت‌ها و موانع اجتماعی، مانند باورهای سنتی یا نبود حمایت‌های نهادی، فرایند توسعه را کند می‌کنند. مطالعه بر ضرورت طراحی سیاست‌ها و برنامه‌های حمایتی تأکید دارد که ضمن تقویت آموزش و مهارت‌ها، زمینۀ ارتقای سرمایۀ اجتماعی و تغییر نگرش‌های فرهنگی را نیز فراهم کنند. پژوهش حاضر می‌تواند راهنمای ارزشمندی برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران اجتماعی در جهت تقویت مشاغل‌خانگی ستاره‌دار و توسعۀ پایدار جامعۀ شهری باشد.