ارائۀ الگوی مفهومی گزارشگری مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها با رویکرد توسعۀ پایدار

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاداسلامی، مرند، ایران.

2 گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاداسلامی، مرند، ایران.

3 گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاداسلامی، مرند، ایران.

4 گروه حسابداری، واحد بستان‌آباد، دانشگاه آزاداسلامی، بستان‌آباد، ایران.

doi
https://doi.org/10.82338/aukh.2025.1206764
چکیده

هدف پژوهش شناسایی و تبیین عوامل کلیدی مؤثر بر گزارشگری مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و ارائۀ الگویی مفهومی با رویکرد توسعۀ پایدار است. بسیاری از شرکت‌ها با تمرکز صرف بر توسعۀ اقتصادی و اهداف مالی، از تعهدات اجتماعی غافل می‌شوند؛ مسئله‌ای که دستیابی به پایداری سازمانی را با چالش جدی مواجه می‌سازد. فقدان شناخت جامع نسبت‌به عوامل اثرگذار و نبود چارچوب مفهومی کارآمد، از مهمترین دلایل این کم‌توجهی محسوب می‌شود. روش‌تحقیق به‌صورت ترکیبی است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با صاحب‌نظران و کارشناسان حسابداری رسمی گردآوری و پس‌از 11مصاحبه اشباع‌نظری حاصل شد. داده‌های کیفی با روش گراندد تئوری کدگذاری و تحلیل گردید. در بخش کمی، نیز 384پرسش‌نامه به‌صورت تصادفی ساده میان کارکنان سازمان‌های حسابداری توزیع شد و داده‌ها بااستفاده‌از نرم‌افزار SmartPLS موردتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان‌ داد که 12مقولۀ اصلی در شکل‌گیری گزارشگری مسئولیت اجتماعی نقش دارند و می‌توانند ابعاد گوناگون از الزامات حرفه‌ای و ساختاری تا فشارهای محیطی و بازار سرمایه را دربرگیرند. نتایج پژوهش بیانگر آن است‌که این عوامل می‌توانند انگیزه‌ها و دلایل اصلی گرایش سازمان‌ها به گزارشگری مسئولیت اجتماعی را تبیین کنند. همچنین الگوی مفهومی ارائه‌شده نشان می‌دهد که پیاده‌سازی این رویکرد، علاوه‌بر پاسخ‌گویی به الزامات محیطی، زمینه‌ساز تحقق اهداف توسعۀ پایدار و ارتقای مشروعیت و پاسخ‌گویی سازمانی خواهد بود.