فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فضاهای درمانی فراتر از محیط‌های فیزیکی، ساختارهایی هستند که معنا و کارکرد خود را از تعاملات اجتماعی افراد و زمینه‌های فرهنگی می‌یابند. هدف این پژوهش بازشناسی عاملیت ذهن بیماران در درک و تجربۀ چنین فضاهایی با رویکرد اگزیستانسیالیسم باتأکیدبر اندیشه‌های ژان‌پل سارتر است. روش‌تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و تحلیل‌ها بر دو ساحت «فضاشناسی» و «فضاسازی»، متمرکز است. یافته‌ها نشان می‌دهد که طراحی آگاهانه فضاهای درمانی باتوجه‌به ارزش‌ها، باورها و الگوهای فرهنگی، امکان تجربۀ معنادار و کُنشگری ذهنی بیماران را فراهم می‌آورد. در چنین فضاهایی، بیمار صرفاً سوژه‌ای منفعل نیست، بلکه عاملی فعال در تعامل با محیط و جامعۀ پیرامون خویش است. نتایج پژوهش آن است‌که بازاندیشی اگزیستانسیالیستی در طراحی فضاهای درمانی می‌تواند علاوه‌بر ارتقای سلامت جسم، تجربۀ زیسته بیماران را انسانی‌تر، عمیق‌تر و سازگارتر با نیازهای وجودی آنان سازد و زمینۀ بازآفرینی هویت فردی و اجتماعی را تقویت کند. افزون‌براین، پیوند میان کیفیت ادراک ذهنی و ماهیت محیط درمانی نشان می‌دهد که ارتقای آگاهی طراحان و درمانگران می‌تواند فضاهایی خلق کند که تجربۀ بیماران را معنادارتر، شخصی‌تر و متناسب با ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی آنان نماید.