تأثیر جنس مخزن بر رشد جلبک‌ها و شاخص‌های کیفیت آب در سیستم‌های ذخیره‌سازی خانگی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

2 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

3 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

4 کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.71508/crn.2025.140409041225905
چکیده

رشد جلبک‌ها و ناپایداری شاخص‌های کیفی آب در مخازن ذخیره‌سازی خانگی به‌ویژه در مناطقی که به دلیل نوسانات شبکه، استفاده از مخازن آب امری اجتناب‌ناپذیر است، می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت مصرف‌کنندگان به شمار آید. این پژوهش با هدف مقایسه وضعیت جلبک‌ها و پارامترهای فیزیکی-شیمیایی آب در دو نوع مخزن گالوانیزه و پلی‌اتیلنی در منطقه باهنر شهرستان مرودشت انجام شد. در این مطالعه مقطعی–تحلیلی، ۶۶ نمونه آب (۳۳ نمونه از هر نوع مخزن) به‌صورت تصادفی برداشت شد و شاخص‌هایی شامل تراکم جلبک، کلر آزاد باقی‌مانده، جامدات معلق محلول، کدورت، BOD، pH، نیترات، فسفات و عدد آستانه بو مطابق روش‌های استاندارد اندازه‌گیری شد. داده‌ها پس از ارزیابی نرمال بودن با آزمون اندرِسون–دارلینگ، با آزمون من–ویتنی تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین تراکم جلبک در مخازن گالوانیزه (153/11 سلول/میلی‌لیتر) به‌طور معناداری بالاتر از مخازن پلی‌اتیلنی (33/96 سلول/میلی‌لیتر) است(0/0031=p). همچنین غلظت کلر آزاد باقی‌مانده در مخازن گالوانیزه به‌طور قابل توجهی کمتر بود که همبستگی منفی متوسطی با تراکم جلبک نشان داد. مقادیر TSS، کدورت و TON نیز در مخازن گالوانیزه به‌طور معناداری بیش از مخازن پلی‌اتیلنی بود که بیانگر افزایش زیست توده جلبکی و کاهش کیفیت آب است. تحلیل ترکیب گونه‌ای نشان داد که مخازن گالوانیزه فراوانی بیشتری از کلروفیتا و سیانوباکتری‌ها دارند. بر اساس نتایج، واکنش‌های خوردگی در مخازن گالوانیزه و مصرف کلر توسط سطح فلزی، مهم‌ترین عامل فراهم‌شدن شرایط رشد جلبک هستند. به‌طور کلی، مخازن پلی‌اتیلنی به‌دلیل پایداری شیمیایی و حفظ بهتر کلر آزاد، عملکرد بهداشتی مناسب‌تری داشته و گزینه‌ای مطلوب‌تر برای ذخیره‌سازی آب آشامیدنی محسوب می‌شوند.