عوامل موثر و راهکارهای مدیریت اضافه‌بار اطلاعات بالینی: کاوشی در تجربیات متخصصان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

doi
10.48305/him.2026.46103.1384
چکیده

مقدمه: پدیده اضافه‌بار اطلاعات بالینی به عنوان چالشی چندبعدی، کیفیت تصمیم‌گیری‌های بالینی و ایمنی بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مطالعه با هدف واکاوی عوامل مؤثر و استخراج راهکارهای مدیریت این پدیده از دیدگاه متخصصان بالینی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام شد. روش‌بررسی: این پژوهش با رویکرد ترکیبی متوالی اکتشافی در دو فاز انجام گردید. در فاز کیفی، با 19 متخصص بالینی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام و داده‌ها با تحلیل محتوای استقرایی مورد بررسی قرار گرفت. در فاز کمّی، پرسشنامه‌ای مبتنی بر یافته‌های کیفی بین 100 متخصص توزیع و داده‌ها با آمار توصیفی تحلیل شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 7 مقوله اصلی عوامل مؤثر شامل عوامل مدیریتی _ سازمانی (با بالاترین اولویت)، آموزشی، اطلاعاتی، فناوری، مستندسازی، فردی و وظیفه‌ای گردید. از جمله یافته‌های نوآورانه، شناسایی عوامل مستندسازی و آموزشی به عنوان تعیین‌کننده‌های مستقل بود. در مجموع 107 راهکار در 7 حیطه ارائه شد که راهکارهای کلیدی شامل به‌کارگیری متخصصان اطلاعات سلامت، استقرار پرونده الکترونیک سلامت یکپارچه و طراحی سامانه‌های کاربرپسند بودند. نتیجه‌گیری: مدیریت اثربخش اضافه‌بار اطلاعات بالینی مستلزم رویکردی نظام‌مند و یکپارچه در سطوح مختلف است. الگوی مفهومی ارائه‌شده می‌تواند چارچوب مناسبی برای سیاست‌گذاری، طراحی نظام‌های اطلاعاتی و برنامه‌ریزی آموزشی در راستای ارتقای کیفیت مراقبت‌های سلامت باشد.