تدوین الگوی اجتماعمحور توسعۀ پایدار در سواحل مکران: بازاندیشی رابطۀ اجتماع و سیاستگذاری
نویسندگان
1 گروه جامعهشناسی، واحد پارسآباد مغان، دانشگاه آزاداسلامی، پارسآباد مغان، ایران
2 گروه جامعهشناسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاداسلامی، خلخال، ایران
3 گروه جامعهشناسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاداسلامی، خلخال، ایران.
doi
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی اجتماعمحور توسعۀ پایدار در سواحل مکران و بازتعریف رابطۀ میان اجتماع محلی و سیاستگذاریهای توسعهای انجام شده است. سواحل مکران، علیرغم برخورداری از ظرفیتهای راهبردی ژئوپلیتیکی، ژئواکونومیکی و فرهنگی، با مسائل ساختاری همچون ضعف زیرساختهای توسعهای، شکافهای اجتماعی و ناهماهنگی در سیاستگذاریهای کلان مواجه است. روشتحقیق کمی و پیمایشی استکه به تبیین روابط میان مؤلفههایی نظیر مشارکت مردمی، سرمایۀ اجتماعی، توانمندسازی محلی، ظرفیتهای منطقهای و میزان هماهنگی سیاستهای توسعهای با نیازهای بومی پرداخته است. جامعۀ آماری پژوهش شامل مدیران، کارشناسان، فعالان اقتصادی و نمایندگان نهادهای محلی در استانهای سیستان و بلوچستان و هرمزگان بوده و حجمنمونه ۳۸۴نفر براساس فرمول کوکران تعیین شد. دادهها از طریق پرسشنامۀ محققساخته با مقیاس لیکرت پنجگزینهای گردآوری و با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری در نرمافزار AMOS تحلیل شد. نتایج نشان داد که مشارکت جوامع محلی، توانمندسازی منطقهای و هماهنگی سیاستهای توسعهای با نیازهای محلی، تأثیر مثبت و معناداری بر تحقق ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی توسعۀ پایدار دارند (p<0.001). همچنین، حمایت از صنایع بومی و حفاظت از اکوسیستمهای طبیعی نقش مؤثری در بهبود شاخصهای توسعه منطقهای ایفاء میکنند. بهطورخاص، دستیابی به توسعۀ پایدار در مکران مستلزم گذار از رویکردهای متمرکز و بالابهپایین به سیاستگذاری اجتماعمحور و تقویت پیوند نهادی میان سطوح محلی و ملی است. الگوی مفهومی ارائهشده میتواند مبنایی کارآمد برای برنامهریزی منطقهای و سیاستگذاری پایدار در مناطق ساحلی ایران فراهم آورد.
